Zowie Zep Pauw uitzending tafelgast

Vanavond bij Pauw: Aanmodderexpert Zowie Zep

AAN TAFEL! Een kijkje in de keuken als tafelgast

Uitgenodigd worden als tafelgast is niet iets wat je dagelijks overkomt. Zelfs niet als je Nederlands’ enige echte aanmodderexpert bent. Zoiets is ook voor mij nog steeds een eer. Ik ben al blij als mijn ouders vragen of ik langskom voor de zondagsbrunch. Zo'n kans om te testen of je 'podcast kop' (referentie: De Korreltjes Zout Show) ook geschikt is voor televisie pak je natuurlijk met beide handen aan. Toevallig ging het over influencers, fillers & voorbeeldfuncties. Iets waar ik persoonlijk natuurlijk een sterke affiniteit mee heb.

Ik ben blij dat mijn volle lippen eindelijk door iemand opgemerkt werden. Ik begon al bang te worden dat ik €175,- euro door het watercloset had gespoeld voor Jan met de korte achternaam.

Zowie lipjes getuit

Natuurlijk gaan we het hier niet over mijn beauty regiment hebben. Jullie willen weten hoe ik daar voor die LDK 8000 elite camera’s terecht ben gekomen en hoe ik alles ervaren heb. Waarom uitgerekend ik ben gekozen uit die enorme poule van experts, wie mijn andere tafelgasten precies zijn en wat mijn inbreng was in een gesprek over cosmetische ingrepen?

Met andere woorden: wat was ik daar in godsnaam aan het doen?

Mijn korte antwoord: constructief aanmodderen. Daarover later meer.

Eerst wil ik jullie meenemen naar het eerste punt op de tijdlijn: mijn uitnodiging. Zoals altijd draaien dit soort kansen om twee dingen:

  1. een goed netwerk
  2. een flinke dosis puur toeval (of geluk, als jouw glazen altijd halfvol zijn).

Een oude buurjongen gleed in mijn DM in op Instagram:

Uitnodiging Pauw

Of ik als expert aan wilde schuiven om mijn mening te geven over een discussie waar ik - tussen neus en lippen door - wel iets van mee had meegekregen? Natuurlijk wil ik dat! Ik ben jouw man! Botox, fillers en influencers zijn mijn forté. Ik eet dit, ik drink dit, ik slaap dit, ik leef dit. In ieder geval als ik erover mag praten in de Westergasfabriek met twee spraakmakende tafelgasten.

Vrij vertaald: ik had geen flauw benul waar het over ging.

Oké, ik zal niet vals bescheiden zijn. Want daar heeft mijn onzekere-naar-complimentjes-vissende-ego de laatste tijd nogal eens last van. Ik ben een psycholoog die een ongeremde interesse heeft in het observeren en verklaren van opmerkelijk menselijk gedrag. Ik zou wel gek zijn als ik daar niet aan tafel ging zitten.  

Pauw Bedankje(Blijkbaar vonden ze mijn online geschenenschop en recalcitrante toontje wel lachen.)

Televisie is inmiddels een beetje de Converse gymp van het medialandschap geworden; niet helemaal relevant meer, maar je kan er nog wel met goed fatsoen mee over straat. En heel veel mensen gaan ermee over straat. Vandaar dat ik dacht: wie de schoen past trekke hem aan. Dit was een unieke kans. Ik had er wel oren naar. Een keertje wat anders.

Gelukkig kende ik al een paar mensen uit mijn omgeving die de stap richting the dark side al hadden gemaakt. Niet richting het Hilversumse medialandschap, maar de witte muren van Dr. Schoemacher. Dus ik kon voor het voorbereidende veldonderzoek bij hen terecht. Het enige wat ik die eendenbekjes hoefde te geven was een stukje geroosterd brood met wat kaasjes. En een wit wijntje. Nee hoor, ik ben deze mensen heel dankbaar (de mensen waar het over gaat weten wie ik bedoel. Ik zal jullie privacy niet schenden). 

Na deze officieuze inleiding in de wereld van fillers en botox, dook ik dieper in de wetenschap achter social media, online invloed, zelfbeelden en cosmetische ingrepen volgde. Acht A-4tjes later was daar de kers op de spreekwoordelijke taart: een zo genuanceerd mogelijke kijk op een onderwerp waar letterlijk iedereen een mening over heeft.

Dat beloofde nog wat te worden daar aan tafel.

Want eerlijk is eerlijk, mijn tafelgasten maakten me nieuwsgierig. Naast mij zat de Coco Chanou met meer dan 300.000 volgers op Youtube. Inmiddels heeft ze op Youtube een - op zijn zachtst gezegd - indrukwekkend leger aan volgers achter zich weten te scharen. Ik was dan ook enorm benieuwd naar haar kijk op deze kwestie.

Tegenover mij zat journaliste Hester Zitvast die een pittig opiniestuk had geschreven over cosmetische ingrepen onder jongeren. “Botox als je jong bent… HET IS GEEN PERMANENTJE!” luidde de titel (ironisch genoeg ook wel weer een beetje permanent natuurlijk, van dat gif in je voorhoofd duwen). Duidelijke taal. En ook niet geheel onbegrijpelijk als je een moeder bent van twee kinderen.

Met een zo min mogelijk vooropgezette mening schoof ik aan tafel.

(Ik was verder totaal niet zenuwachtig. Dat lijkt maar zo. Ik drink altijd 3 flessen Jenever voor ik opga en strooi wat zout met citroen in mijn ogen. Zodat ik er wat geleefder uitzie, met meer levenservaring. Zoiets komt mijn geloofwaardigheid als Psycholoog alleen maar ten goede. Meestal wil ik gaan voor het uiterlijk van de dronken liefdesbaby van Sigmund Freud en Maarten van Rossum. En dat is wel aardig gelukt als ik het zo bekijk.)

Pauw Academy dronken

Zonder gekheid - ik zag er prima uit (op deze foto na dan). Ik zal het jullie niet aandoen om mij te voeden in mijn drang naar bevestiging. Jullie hoeven mijn valse bescheidenheid niet verder aan te wakkeren. Geen zorgen, ik zal (voorlopig) nog geen fillers of iets dergelijks gebruiken om te copen met mijn onzekerheid.

De standpunten van iedereen waren duidelijk. Inhoudelijk gezien wil ik hier niet te lang bij stilstaan, want dat is van ‘tertiar’ belang - om in de termen van Pauw zelf te blijven. Ik zal het bij een korte sypnosis houden van de avond houden.

De meningen vóór de camera:

De 21-jarige Coco dwarrelt al 8 jaar rond op Youtube. Ze maakt advies videos voor mannen over vrouwen, praat over het overwinnen van bijvoorbeeld een Post Traumatische Stress Stoornis (wat ik heel moedig vind) en doet dingen als Fasion Nova try-ons. O ja, ze maakt ook mooie foto’s op Instagram met veel goud. Dat vind ik er wel vet uitzien.

 

https://www.instagram.com/p/BuQomNhF9AT/

In haar optiek bestaat er niet zoiets als een “voorbeeldfunctie” en moet je vooral trouw blijven aan je eigen normen en waarden. Dus niet teveel rekening houden met wat je online zet en vooral doen wat goed voelt. Influencers zijn volgens haar entertainers en het is de taak van ouders om dit duidelijk te maken aan hun kroost.

Journaliste Hester merkte (terecht op) dat kinderen niet altijd beseffen dat een influencer een entertainer is. Dat maakt het gevaarlijk als de 14-jarige dochter van Hester alles wat ze ziet super serieus neemt. Is het verantwoord om deze groep meisjes bloot te stellen aan behandelingen waar je meestal pas na je (minimaal) 20e (ook terecht) mee begint, vroeg Hester zich af. Moet zoiets als op jonge leeftijd in je hoofd gestopt worden? Moet er op zo’n manier op het zelfbeeld van jongeren worden ingewerkt?

En is het verantwoord als bedrijven cosmetische ingrepen promoten door gratis behandelingen weg te geven aan influencers?

Coco was het hier deels mee eens deels mee oneens. Ze vond het niet goed als influencers dingen aan zichzelf laten doen en daar niet open over zijn. Kinderen moeten niet het idee krijgen dat iedereen die ze online zien er van nature zo uitziet. Om te voorkomen dat kinderen een onrealistisch beeld voorgeschoteld krijgen, vindt Coco daarom dat influencers transparant moeten zijn over wat ze doen. Ze vindt dat al een verbetering ten opzicht van iemand die van alles aan zichzelf heeft laten verbouwen en hier niets over zegt.

Laat ik me op dit punt ook maar even in de discussie mengen. Ik vertolk die mosterd-na-de-maaltijd-rol namelijk uitstekend - dat hebben we in de uitzending wel gezien. Het laatste punt van Coco is namelijk wel een stroman argument. Dat A beter is dan B, betekent nog niet meteen dat A ineens wel [quote] goed [/unquote] is. Inderdaad, het is beter om transparant te zijn in wat je laat doen, maar dat wil nog niet zeggen dat zoiets delen ethisch verantwoord is.

Waarschijnlijk deed Coco het niet bewust, maar ze maakte hier gebruik van een verleidingstechniek: het ‘lelijke broertje effect’. De discussie ging aanvankelijk over of het promoten van cosmetische ingrepen via influencers A) wel verantwoord is of B) niet verantwoord is. Door een optie C) transparant zijn is beter dan niet-transparant zijn toe te voegen, werd de discussie naar een totaal ander vlak verplaatst, namelijk: een discussie over twee dingen die discutabel zijn, maar waarvan één misschien net iets minder discutabel is dan de andere. Kiezen uit twee slechten lijkt mij dat.

Waarschijnlijk snappen jullie na die uiteenzetting hierboven wel waarom ik het niet zo goed op camera doe. Één zin door mij laten ontleden duurt al een hele uitzending…

Daarom wil ik jullie vanaf nu alleen nog maar vermoeien met mijn mening zonder camera’s.

Mijn mening zónder de camera:

Net zoals ik in de uitzending al zeg, is een brein bij de meeste mensen nog in ontwikkeling tot hun 25e levensjaar. De prefrontale cortex – die verantwoordelijk is voor het inschatten van o.a. risico’s en lange-termijn denken – is vaak tot je 30e nog in ontwikkeling. Hoewel je vanaf je 18e al beslissingsbevoegd bent, wat min of meer betekent dat je lak kan hebben aan wat je ouders zeggen, betekent dit niet dat je ook in staat bent om de juiste keuzes te maken.

Uit verschillende onderzoeken komt naar voren dat (sociale) media de wens om cosmetische ingrepen te ondergaan kan beïnvloeden. Vooral onder jonge vrouwen die veel influencers volgen, significant langer op social media zitten en die al minder tevreden zijn over hun uiterlijk. De meeste video’s benadrukken bovendien vooral de voordelen en laten mogelijke risico’s achterwege. Intuïtief gezien voelt dit een beetje eenzijdig. En slinks.

Jonge volgers zijn een vatbare doelroep. Minder kritisch. Zodra influencers iets controversieels gaan doen wordt het genormaliseerd. Alleen al door het erover te hebben met elkaar, wordt het normaler. Er vindt een blootstellingseffect plaats; wat eerst alleen aan grote sterren voorbehouden is, wordt uiteindelijk net zo normaal als je tanden poetsen met whitening tandpasta. Ik wil niet die doemdenkende oude oom zijn die alles afraadt wat hij zelf niet kent en je verjaardag verpest, maar ik denk dat kwetsbare groepen zeker bewust moeten worden gemaakt van mogelijke risico’s en gevolgen. Een disclaimer zoals Hester ook al aangaf lijkt me een minimale eerste stap.

Los van de inhoud vond ik het een geweldige ervaring. Op voorhand wist ik dat ik geen soepele spraakwaterval zou zijn. Ik denk liever twee keer na voordat ik iets zeg en ben niet zo goed om op commando overal mijn mening over te geven.

Ik zat daar vooral uit nieuwsgierigheid, om Zowie Zep onder de aandacht te brengen en te kijken hoe televisiemaken in zijn werk gaat. Wat dat betreft ben ik zeer tevreden. Ik heb gedaan wat ik wilde doen. In mijn persoonlijke doelstellingen ben in dat opzicht driedubbel en dwars geslaagd.

De volgende keer zal ik echter proberen om niet te praten alsof ik in het midden van iedere zin al probeer te raden wat ik de volgende zin ga zeggen. En blijkbaar was mijn magische snor niet afdoende om te voorkomen dat ik op de bulldog Spike uit Tom en Jerry leek. Achteraf vond ik het erg confronterend om mezelf in HD terug te zien.

Misschien moet ik net als de dames de volgende keer wat extra make-up opdoen. Ik ben voorlopig nog even te jong om aan de botox en fillers te gaan.

Of denken jullie dat 27 jaar oud genoeg is?

Pauw Zowie ZepIk houd mijn mond wijselijk gesloten


Zowie Zep The Shore

5 dingen die ik een jaar geleden had willen weten - en jij waarschijnlijk ook

Een terugblik op één jaar Zowie Zep

U kijkt hier naar een verzameling van één jaar aan perspectiefwisselingen, mind nuggets en harde levenslessen. Ik kijk samen met jullie terug op een jaar vol mooie ontwikkelingen. Zo ben ik (bijna) wekelijks te horen in de Korreltjes Zout Show, schoof ik vorige week aan bij de Helden & Hordes podcast, freelance ik wat in de rondte, mag ik volgende maand als tafelgast bij de Pauw Academy aanschuiven, ben ik gestopt bij de IKEA en mag ik weer een hoop nieuwe ervaringen van mijn bucketlist afstrepen.

Niet super indrukwekkend. Toch gaat het goed met deze knaap. En hij heeft tot op heden geen spijt van zijn keuze om het roer om te gooien of moeite om in de 3e persoon over zichzelf te praten. 

En natuurlijk modder ik nog steeds maar wat aan. Ik doe ook maar wat. Waarmee ik eigenlijk aan wil geven dat er ook een heleboel mis is gegaan. Daar ben ik verder senang mee. Het zou zorgwekkender zijn als ik na een jaar ploeteren tot de conclusies kwam dat ik niets fout had gedaan. Dat zou namelijk betekenen dat ik niet was ontwikkeld - als schrijver, als persoon, als verkapte spirituele sjaak en als vader van twee katten.

"Nerveus? Ikke? Huh, watte? Nee hoor, ik kijk altijd alsof ik de dochter van Liam Neeson net heb ontvoerd... Telefoon al op stil gezet?! Mama al geappt...? Oh wacht volgens mij staat daar een LDK8000 elite op mij gericht.. heb ik de katten wel eten gegeten... Zit er nog Mozarella in mijn snor van die quattro formaggi van daarnet? *ENNN ACTIE* Oh volgens mij zegt die man met dat strenge brilletje en die koptelefoon op actie, dat betekent dus dat we.... "*JA, KOMT IE*"


Slik. 

Zowie Zep Pauw Live front camera

"Oh. Helleuw."

Toen ik Zowie Zep startte koos ik niet zonder reden om mijn aanmodder filosofie te evangeliseren. Er waren al teveel mensen die beweerden ‘het’ te weten. Nergens zag ik mensen die zeiden: “Ik weet het ook niet. Eigenlijk doe ik maar een dotje.” Dat zat me niet lekker. Hoe kan je met een stalen gezicht zeggen dat je alles weet. Hoe kan je toegeven een keertje fout te zitten, als jij een monopolie op de waarheid denkt te hebben. Waar liggen mogelijkheden voor vooruitgang als je niks fout doet?  

Met andere woorden: wat valt er te verbeteren in een wereld die zich nooit achter de oren krabt?

Met angst als solistische souffleur gedurende mijn gehele bewuste leven, kwam mijn filosofie nooit verder dan als echo in mijn eigen breinkamer. Net zoals iedere vers afgestudeerde snot pegel twijfelde ik over mijn capaciteiten. Wat had ik mensen te bieden? Wat was mijn inbreng? Een enorm berg aan ervaring met deep-learning en hyperfocus in een voetbalsimulatiespel? Een tomeloze schat aan kennis over het aangaan van kortstondige interpersoonlijke relaties via een geosociale smartphone applicatie?

Wellicht dat er ergens een markt zou bestaan voor mijn fameuze oog voor “high potentials” en gracieuze “swipes”?

Ik heb het inderdaad over tinderen en 'vleesswipen'

Zoals gebruikelijk liep ik over van de vragen en verdronk mijn poel aan antwoorden in de pandapunten. Ik liep vast in mijn eigen verwachtingen. Als ik iets startte, lukte het niet om door te zetten. En zodra ik die opstartfase wel soepel doorkwam, stak iets of iemand anders er weer een stokje voor.

Nou zou ik de nodige complottheorieën erop los hebben kunnen laten en mezelf wijsmaken dat het universum samen zweerde tegen mij. En hoewel dat enorm verleidelijk is, is het tegelijkertijd ook onzin. Verkeerslichten staan nou eenmaal niet altijd op groen. Er zitten ook gele en oranje winegums in een zak, niet alleen de lekkere rode. Perfecte condities bestaan niet.

Er kwam een punt waarop ik besloot om niet meer als speelbal voor het lot te fungeren. Met het opzetten van Zowie Zep luidde ik het startschot. Fouten maken was onvermijdelijk. Dat kon ik niet voorkomen. Het enige dat ik wel kon doen is leren van mijn fouten.

Vandaar dat ik er een aantal met jullie wil delen - dingen die ik aan mezelf in 2018 had willen adviseren. Een aantal oepsjes. Dingen die ik in 2019 anders wil doen. Ga lekker zitten voor mijn vijf reminders to self (die ongetwijfeld ook handig kunnen zijn voor jou):

Reminder to self #1

Altijd heb ik geschreven vanuit de intentie om mensen te helpen. Helaas niet altijd met een even duidelijke structuur. Mijn website is hier een mooi voorbeeld van. Ik wilde de start van Zowie Zep niet dermate lang uitstellen dat het uiteindelijk weer als concept op de :D-schijf (niet deze 😄-schijf) van mijn computer verdween. Met wat marketing kennis in mijn koker besloot ik om te kiezen voor een minimum viable product - wat eigenlijk een duur woord is voor gewoon beginnen.

Een nadeel van deze aanpak is dat ik mezelf niet de tijd heb gegund om te denken over een heldere structuur. Mensen die op mijn website komen weten niet altijd even goed wat ik doe of wat er van hen verwacht wordt. En hoewel het leuk is om op onderzoek uit te gaan, is toch wel fijn om ergens een rode draad te ontdekken. En dan niet eentje die aan de speld in een hooiberg vastzit.

Het voordeel is dat ik nu bezig ben met iets waardevols en anders nog steeds pastasauzen en fietszadelhoesjes zou hebben verkocht.

Ik beloof vanuit de grond van mijn hart dat het vanaf hier alleen nog maar bergopwaarts zal gaan. Voor de mensen die nog niet afgehaakt zijn: bedankt dat jullie het hebben uitgehouden met mij. En voor de mensen die nieuw zijn: jullie hebben geluk. Mazzelpikkies en mazzelvagijnen. Mijn leven is namelijk al gebeterd. Te beginnen met de gestructureerde opzet van dit artikel in het welbekende lijstjes format. Wat overigens totaal geen goedkope, clickbaity, trafficboostende en inferieure vorm van content is.

Of wel natuurlijk. Dan zijn jullie erin getrapt. Niet alleen Rumag is in staat om jullie troep voor te schotelen.

Evolution of Windows trash binÉén schrale troost voor de volgers van het eerste uur, vanaf hier wordt het gestroomlijnder dan een Delorean in een Bōsōzoku jasje.

Bosozoku C-brand DeloreanOngeveer zo vlot dus

Reminder to self #2

Waarschijnlijk de belangrijkste ‘reminder to self’ in deze lijst: theorie niet boven praktijk plaatsen. Actie spreekt luider dan woorden. Kennis is niets waard als je er niets mee doet. Of zoals je al in de Helden en Hordes podcast hoorde: “je kan je tijd beter verdoen, dan verdenken”.

Soms zijn grote, moeilijke en indrukwekkende problemen zo groot, moeilijk en overweldigend dat jezelf eindeloos onderdompelen in theorie de enige werkbare optie lijkt. Ik realiseerde me echter niet dat het grootste obstakel in het aanleren van deze doe-filosofie lag in het uitvogelen hoe ik het in de praktijk moest brengen zónder de theorie te kennen. Voordat je profijt wilt hebben van je kennis, moet je het eerst toe kunnen passen. Voor mij is het niet helemaal duidelijk waarom je kostbare uren van je tijd investeert in iets waar je vervolgens niets mee gaat doen. Wat dit aangaat kan ik alleen maar aan mezelf beloven om te blijven doen. 

Vandaar dat ik bezig wil blijven met bezig blijven. Ik wil ondernemen. Dingen creëren. Experimenteren. En mezelf blijven verbazen. Of dat nou zoiets is als een boek schrijven, een nieuwe onderneming starten, films maken, podcasten, starten bij een nieuwe baan of een Youtube kanaal beginnen. Welke precieze invulling je eraan geeft doet er niet toe. De enige onmogelijke reis, is de reis die je nooit begint. Althans, dat heb ik Tony Robbins een keertje horen zeggen. En hij is een zelfhulp goeroe. Dus. Waarom zou je hem niet geloven?

Actie!!

Reminder to self #3

Het derde punt ligt in lijn met punt twee. Practice what you preach. Er lag teveel focus op denken en te weinig op actie. Schrijven en dingen overpeinzen is één ding. Ze in de praktijk brengen is een tweede. Mensen die regelmatig stukken van mij lezen, weten dat alles wat ik schrijf zo goed als autobiografisch is. Ik geef als het ware advies aan mezelf en jij kan eruit filteren wat bruikbaar is voor jou.

Er is helaas geen vervanging voor actie. En dat is iets waar ik mezelf nog te vaak aan moet herinneren. Voordat ik jullie vertel wat je moet doen, wil ik het in eerste instantie zelf gedaan hebben. En het liefst zo goed mogelijk. Ik kan niet van jullie verwachten dingen te doen die ik zelf niet gedaan heb. Voordat ik ga preachen wil ik eerst zelf de top reachen. Prijs de heer. Als het de eerste keer niet lukt, doe het dan nog een keer. Ik zal jullie niet verder vermoeien met andere rijmelarij van lik me vestje. Voordat jullie denken dat ik jullie kostbare tijd niet serieus neem. 

Sweet baby jesus! Hallelujah!

Verwar inactie niet altijd met luiheid. Er bestaan in mijn ogen twee vormen van lui zijn:

  1.  luiheid die voortkomt uit het niet na durven jagen van je dromen.
  2. luiheid die voortkomt uit prioriteiten durven stellen.

Luiheid wordt vaak uitgelegd als iets negatiefs. Terwijl ik denk dat er heel vaak andere redenen aan ten grondslag liggen. Waarom zou ik mijn kostbare tijd investeren in iets dat het niet waard is? Sommige dingen doe je niet, zodat je andere dingen wel kunt doen. Dit is niet iets waar op neergekeken moet worden. Ik noem dat gezonde prioriteiten durven stellen.

Om minder bang te zijn en betere prioriteiten te kunnen stellen, wil ik me richten op de twee belangrijkste oefeningen die ik daarvoor gebruik (met dank aan Tim Ferris):

  • Fear-setting: er bestaan enorm veel dingen die ik wil doen, maar niet gedaan krijg omdat ik bang ben. Vervolgens blijf ik ze net zo lang uitstellen tot ze van mijn prioriteitenlijstje verdwijnen. Dat is zonde aangezien dit vaak de dingen zijn die het liefste zou willen bereiken. Om deze instelling zoveel mogelijk te voorkomen, probeer ik niet alleen te kijken naar de kosten en risico’s van actie. De kosten van inactie vind ik veel interessanter. Als je alle dingen onder elkaar zit die je misloopt door iets niet te doen, wordt datgene wél doen plotseling een stuk aantrekkelijker. Een aanpak die tot nu tot geweldig is gebleken als ik vast leek te zitten in een lastig dilemma of probleem. 
  • Deadlines: deadlines zijn geen eng woord om je instant op te zadelen met peutervleermuizen in je buik die net een hele zak Smarties op hebben. Deadlines hebben een bewezen effect op je productiviteit. Het gevaar van werken zonder deadlines is dat je allerlei onnodige taken voorrang gaat geven en je doel niet haalt. Flexibele deadlines klinken ideaal, maar dit zijn ze niet; een taak breidt zich namelijk uit tot de tijd die beschikbaar is om de taak te realiseren. Als je 3 weken de tijd hebt om iets te doen, zal het je waarschijnlijk 3 weken kosten om die taak te voltooien. Maar als je 6 weken de tijd hebt, zal diezelfde taak je waarschijnlijk 6 weken kosten. Dit geldt ook voor taken op micro niveau. Plan 2 uur in voor een meeting en je zal zien dat je de volle 120 minuten rond de tafel zit. Dit inzicht heeft me het belang van deadlines in laten zien. Ze helpen me om gefocust en op stoom te blijven.

Voortaan wil ik slimmer werken in plaats van harder. Ik heb me voorgenomen om de meest luie ambitieuze persoon te worden die je kent.

🦓 Hoe ik dat doe? Of beter gezegd, hoe begin ik?

  1. Begin je dag met het opschrijven van je prioriteiten ((ik doe dat in een fancy smaragdgroene Moleskine omdat alle influencers en goeroes dat doen. En omdat mijn huisgenoot 'm niet gebruikte))
  2. Deel alles op in kleine, behapbare taken
  3. Stel jezelf de vraag: wat is de eerste, concrete actie die ik kan doen?
  4. Schat hoeveel tijd je nodig hebt, reserveer een blok in je agenda en stel een deadline
  5. Focus op deze ene taak
  6. Leg je telefoon zo ver mogelijk weg, sluit Instagram/Gmail/Facebook (of installeer Cold Turkey), accepteer dat het huis niet NU gestofzuigd hoeft te worden
  7. BEGIN
  8. Gun jezelf een beloning als je een brave jongen bent geweest. Bijvoorbeeld een bakje pleur, korte pauze of iets anders kleins (we moeten ook niet overdrijven).
  9. herhaal

Bonus 10. Als het even stroperig aanvoelt allemaal; begin dan met het einde voor ogen. Schrik niet - dit escaleert van 0 naar 100 in één seconde - maar stel dat je overleden bent. Hoe wil je herinnerd worden als je dood bent? Wat wil je dat vrienden en familie over je zeggen in je afscheidsrede? Dit is een trucje van Stephen Covey om te bedenken waarom je een doel nou ook alweer zo belangrijk vond. Wat hoop je te bereiken? Sluit je ogen en visualiseer hoe het eruit ziet als je je doel bereikt hebt.

Die verwarmde stoelen van je BMW en dat ijskoude sapje van €8,- met van dat sediment op de bodem vormen een perfect contrast met elkaar, nietwaar? Zo zien bereikte doelen er nou uit. 

Reminder to self #4

Punt 4 is meer een stijl kwestie. Het afgelopen jaar heb ik gemerkt dat het verdomd lastig is om ‘andere’ ideeën op een respectvolle manier te benaderen. Je helpt er echter niemand mee door ideeën die in jouw optiek een beetje gek of anders zijn geen kans te geven. Mensen die er wel in geloven stoot je tegen het verkeerde been en die luisteren vervolgens niet meer naar je. Terwijl de mensen die er neutraal in staan je waarschijnlijk een onsympathieke kwast zullen vinden.

Ik wil dingen meer ridderlijk benaderen vanaf nu. Dingen waar ik zelf geen heil in zie op een respectvolle manier bespreken. Soms kan je het niet eens zijn met iets, maar er je eigen lessen uit halen. Ik wil niet in een lulletje rozenwater veranderen, maar ik ben wel het belang van een community in gaan zien. Het zou geweldig zijn als de Zowie Zep familie (inderdaad, zo zie ik jullie) zich uitbreidt met nog meer mooie mensen. Alleen ik denk dat ik als psycholoog in staat ben om dat op creatievere manieren te doen dan door twee groepen tegen elkaar uit te spelen (Trump, if you need advice. Call me...). Polariserende taal vind ik walgelijk. We denken al genoeg in hokjes en mijn eigen website is de laatste plek waar ik zoiets wil zien.

Ondanks mijn niet altijd even genuanceerde en schijtlollige toontje, ben ik blij dat mijn lezers tot dusver een bijzonder goede sfeer weten te bewaken.

YOU A BIG DAWG!! WHERE MY PAWS AT?!


Reminder to self #5

Wetenschap als oplossing voor alle problemen zien. Voordat ik hier dieper op inga, wil ik eerst de waarde van wetenschap en de wetenschappelijke methode benadrukken. Er schuilt veel praktisch nut in een wetenschappelijk manier naar de wereld kijken - iets dat helaas niet iedereen op school aangeleerd krijgt. Dat is jammer aangezien je de rest van je leven iets hebt aan deze manier van denken. Ik zal je uitleggen waarom.

Het is makkelijk om gewoon dingen te roepen zonder bewijs te hoeven leveren. Een beetje te makkelijk. Wetenschap is mooi omdat het bereid is om ernaast te zitten. Als een theorie niet werkt, zeg je ‘oeps, dat is jammer’ en trekt opnieuw de wijde wereld in. Op zoek naar iets anders dat je wel met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid aan mag nemen. Iets dat niet-wetenschappers ‘de waarheid’ zouden noemen.

Maar het gaat verder dan dat. Wetenschap is meer dan alleen een snor laten staan, een grote bril opzetten, met een wattenstaafje in een Erlenmeyer te roeren, de grote bril weer afzetten en huiswaarts keren. Het is overal om ons heen. Wetenschap is de figuurlijke bril die we op kunnen zetten om chocola van de wereld te maken. Voordat ik verzeild raak in een circlejerk met mezelf, Erlenmeyers, wattenstaafjes en de wetenschappelijke methode, zal ik stoppen. Maar ik geloof dat ieders leven baat kan hebben bij kennis over wetenschap.

Wetenschap kent natuurlijk ook zijn beperkingen. Één van de mooiste eigenschappen van wetenschap is tegelijkertijd haar grootste valkuil: wat vandaag ‘bewezen’ is kan morgen al ontkracht zijn. Kennis heeft een houdbaarheidsdatum. Ongeachte deze beperkte houdbaarheid en het falsifieerbare karakter, is het de meest systematisch manier van kennis over de wereld vergaren. Voorlopig blijft het mijn methode van voorkeur om op terug te grijpen als ik het even niet snap. 

Peace, I'm out! (Almost)

Mijn laatste bonus reminder to self is dat niets zaligmakend is. Wetenschap biedt geen absolute antwoorden, geloof geeft geen absolute waarheden, zelfhulp is slimme manier van commercieel inspelen op een groeiende behoefte en op ASOS rond blijven scrollen tot je gelukkig bent is ook geen structurele oplossing (geloof me ik spreek uit ervaring). Ik zie er nu wel swaggy uit maar zal op zoek moeten blijven gaan naar mijn eigen waarheden. Iets wat voor mij als de meest gestructureerde en veelomvattende manier aanvoelt om al mijn problemen te tackelen. Mijn persoonlijke magic bullet om het leven te winnen.

Misschien zal ik nooit de ideale oplossing voor mijn problemen vinden. Grote kans dat ik nooit definitieve antwoorden op grote levensvragen zal vinden. Dat het voor altijd een raadsel blijft waarom dit specifieke hompje atomen in godsnaam hier op aarde rond dwarrelt. Misschien zal ik er wel nooit achter komen wat mijn taak is op deze planeet.

Maar misschien is dat precies wat alles zo leuk maakt - erachter komen wat jij met je korte tijd hier wilt doen. Ik wil het niet onnodig dramatisch maken, maar ik ben klaar met het verspillen van tijd aan shit die ik niet wil doen om indruk te maken op mensen die ik niet mag.

Want, uiteindelijk komt alles op hetzelfde neer: groeien als mens. Dat ene ding waar vrijwel iedereen mee bezig is. Ik heb alles benaderd vanuit mijn eigen kleine Rapunsel torentje - de belevingswereld van een 27-jarige psycholoog met net iets te kroezig krullen die zich verwonderd over de wereld. Ongetwijfeld zal ik in mijn zoektocht naar mijn eigen waarheid dingen over het hoofd hebben gezien. Ik zal voorbeelden uit hebben gekozen die totaal onherkenbaar zijn, onderwerpen aan hebben gesneden die niet resoneren en theorieën aan hebben gehaald die volledig irrelevant zijn.

Ondanks dat denk ik dat de onderliggende concepten die centraal staan in mijn leven niet veel anders zijn dan die van jou. Dat ook jij liever terugkijkt op een hele serie “oepsen” in plaats van een heleboel “wat als'en”.

Want zelfs na één jaar bikkelen, lijkt al dit aanmodderen me nog steeds beter dan helemaal niets doen.

Groetjes Zowie, mei 2019

“Uncertainty is an uncomfortable position. But certainty is an absurd one.” - Voltaire

De Pier Scheveningen

Existentiële_leegte_vertolkt_door_ernstige_blik_in_verte_en_kleding_die_matcht_met_ziel.jpeg


Nonchalante roekeloosheid

Laat me je een verhaal vertellen.

Mijn ouders zijn hardwerkende personen. Calvinistisch. Stabiel. Brave burgers. Scheiden hun plastic afval. Kwamen niet opdagen bij mijn musical vanwege de dood van Theo van Gogh. En lieten mij als baby met 2 tanden speklappen eten uit de magnetron besprenkeld met Aromat (lekker bezig mama haha). Alles wat mijn ouders deden, deden ze op de meest uitgesproken zorgzame manier die ik ooit heb gezien. Ze waren anders. En ze deden er alles aan om dat zo te houden.
Ik heb van hen geleerd hoe ik een rebel moest zijn. Waarom? Omdat mijn ouders - buiten hun standaard burgerlijke leventje om - deden wat de F ze wilden. En dat deden ze met een (nogal flamboyante) nonchalante roekeloosheid. Mijn vader raakte zijn zicht kwijt vanwege diabetische retinopathie en moest zijn kapsalon inclusief leven als ondernemer opgeven. Dat weerhield hem er niet van om op 43 jarige leeftijd al zijn vrije avonden op te offeren om te leren werken met demente ouderen. Hij las duizenden pagina’s met een vergrotende liniaal, zeurde nooit, deed zijn ding, en 4 jaar later studeerde hij summa cum laude af. Mijn moeder idem dito. Zij studeerde niet cum laude af, maar heeft wel al zo lang ik me kan herinneren haar eigen plan getrokken. En voordat ik me kan herinneren was dit waarschijnlijk nog erger. Ze ging van eindredacteur bij een woonmagazine naar een internationale platenmaatschappij om Gigi D’Agostino naar Nederland te brengen. En toen ze dat beu was, ging ze zonder problemen in de catering staan om broodjes gezond te maken. Ze stopten niet als het even tegen zat. Bij haar leek alles harmonieus in elkaar over te lopen. Je kon haar een symfonie laten dirigeren van een compilatie blokfluitlessen met groep 3 scholieren. Als mijn broertje en ik ziek waren, sliepen wij op een matras in de keuken van de kapsalon. Honderd procent hygiënisch was het niet. Maar als volwassene is het het schoonste wat ik ooit heb gezien. Belgen weten wat ik bedoel. Mijn ouders verweefden hun dromen naadloos met het leven van alledag.

Ik hou van deze nonchalante roekeloosheid. Zelf ben ik meer van het mijn-zucht-naar-validatie-heeft-morbide-obesitas-kamp. Ik ben nog steeds aan het afkicken van mijn verslaving aan de mening van anderen. Maar de gedachte aan de flair waarmee mijn ouders altijd door het leven zijn gegaan houdt me op de been.

Ik zou willen dat ik voor altijd terug kon vallen op de nonchalante roekeloosheid van mijn ouders. Dat alle energie die verloren gaat aan twijfel, onzekerheid, schaamte, ongeloof en zorgen, rechtstreeks in het verkennen en creëren van nieuwe mogelijkheden kan worden gepompt.

Doe. Probeer. Experimenteer. Maak het jezelf ongemakkelijk. Plan morgen datgene in wat je al zo lang ongemakkelijk maakt, maar waarover je niet kan stoppen met nadenken. Dat is iets wat ik mezelf al veel eerder mee had moeten geven.

En als het dan niet lukt, zeg je gewoon: “Lekker boeiend. Hun probleem”, en je gaat door met waar je gebleven was. Modder lekker aan.

Als mijn ouders me één ding leerden is dat niets je in de weg mag staan in het bereiken van de dingen die je graag doet. Als je iets wilt, moet je ervoor gaan. Er liggen teveel paden open om onbewandeld te laten. Mocht je verlamd raken door keuzestress, wat totaal begrijpelijk in een wereld overladen met mogelijkheden, besef dan dat hét juiste niet bestaat. Het enige dat jij kan doen is in beweging blijven. Voor je kijken en doorlopen zou de Jeugd van Tegenwoordig zeggen. Uiteindelijk zal je iets vinden. Misschien is het niet precies wat je zoekt, maar dat is oké. Uiteindelijk is het slechts een kwestie van de punten met elkaar verbinden.

Wees nonchalant. Wees roekeloos. Ben niet een sjembek dat zeurt. Anders weet je watskeburt.

Helemaal nada.


Be like this girl

P.s. "Als je iets doet, zal je er spijt van krijgen. Als je niets doet, zal je er spijt van krijgen. Het maakt niet uit wat je doet. Je zal er hoe dan ook spijt van krijgen. Kies voor datgene waar je het minste spijt van denkt te krijgen. En doe het. Chop Chop. Hobbelen noviet." - niet dat ik ooit advies geef, maar als ik het zou doen zou ik dit zeggen


Korreltjes Zout episode 003

004 verslaafd aan de mening van anderen

Korreltjes Zout 004

Verslaafd aan de mening van anderen

Een nieuwe aflevering over jezelf niks aantrekken van anderen. Ik wil dat mensen me leuk vinden. Jij waarschijnlijk ook. Waarom zouden we anders onze Instagrams volplempen met imago-boetserende foto’s.

Onze samenleving is volledig ingericht om onze sociale-goedkeuring-vreetzucht te temmen. Waarom zou je anders iedere dag in de file staan om weer een betekenisloze dag bij een betekenisloze baan door te brengen – waar je normaal gesproken totaal geen zin in zouden hebben?

De neem-mee-naar-huis-boodschap: kick met mij af van je verslaving aan de mening van anderen. Hoe jij over mij denkt, gaat mij namelijk niks aan. En hoe zij over jou denken, gaat jou niks aan.

Check de podcast op Spotify of Youtube


Korreltjes Zout episode 003

003 niets is origineel

Korreltjes Zout 003

Niets is origineel

Een nieuwe aflevering over creativiteit, waarom niets origineel is en andere dingen die niemand anders je ooit verteld heeft.

Ben je benieuwd hoe de grootste artiesten van deze tijd aan hun inspiratie komen? Ben je benieuwd hoe ik denk over creativiteit? Hoe Zowie Zep aan zijn inspiratie? Of wil je weten hoe je door de grootste barrière van twijfel breekt?

Check de podcast op Spotify of Youtube


Korreltjes Zout episode 002

002 waarom zelfhulp onzin is

Korreltjes Zout 002

Waarom zelfhulp onzin is

In de nieuwste editie van De Korreltjes Zout Show heb ik het over de zin en onzin van zelfhulp. Regelmatig loop ik tegen gefronsde wenkbrauwen aan als ik zeg dat ik een zelfhulp boek aan het schrijven ben. Als ik ze dan uitleg dat het meer een soort anti-zelfhulp boek is, kan ik bijna een McFlurry bij hun wenkbrauwen bestellen.

De neem-mee-naar-huis-boodschap: er wordt enorm veel lariekoek verkocht en er zijn veel goeroes waar je niet naar moet luisteren. Maar als je in staat bent om de onzin eruit te filteren kan het je leven ongetwijfeld verbeteren.

Check de podcast op Spotify of Youtube


De zelfhulp goeroes verkopen je lariekoek

Je wekker om half 5 zetten, boerenkool smoothies drinken, mama hatha yoga doen, geen suiker consumeren, klonten roomboter in je koffie mikken, 3 boeken per dag lezen, ochtendroutines van Jeff Bezos overnemen of iedere dag dezelfde outfit dragen; het zijn een aantal voorbeelden van dingen die succesvolle mensen doen.

Een hoop mensen op internet zullen je adviseren om hetzelfde te doen.

Al die dingen klakkeloos kopiëren maakt je echter nog geen succesvol persoon. Waarschijnlijk hoef ik je niet uit te leggen waarom zo’n ctrl+c & ctrl+v aanpak lariekoek is. Menselijk gedrag is te complex om een one-size-fits-all benadering toe te passen. Waarom zie ik dan toch zoveel mensen in dezelfde val trappen? Keer op keer..

Zorg niet dat ik mijn aangezicht eraf facepalm zoals de meneer hierboven. 

Clickbait kwakzalverij

Succes komt niet voort uit een geheime formule. Er bestaan geen shortcuts. Tenzij je een elastiekje gebruikt om een dolle schroef te verwijderen. Of naar een vast punt in de verte staart zodat mensen om je heen lopen op een festival. Of de Windows (die knop met dat vlaggetje erop) + e toetsencombinatie gebruikt om snel bij je computer mappen te komen (niet voor Apple nerds). Of je troep al opruimt tijdens het koken. Of van dat luide kamper speelgoed dat teveel lawaai maakt afplakt met wat tape, zodat je het niet  met je neefje en al uit het raam hoeft te flikkeren (je weet wel, zo’n zilveren Mercedes cabrio schaalmodel met klapdeuren die de eerste drie zinnen van het Vengaboys refrein tot in het einde der tijden herhaalt).

Wauw, ik ben net iets te bekend met al deze lifehacks. Ben ik misschien zelf ook een goero...  [cognitieve.dissonantie.kicks.in] grote gevoelige sjaak voor al deze magische handigheidjes?

Dat staat buiten kijf. Gotta love lifehacks. 

Succes gaat echter niet over het stapsgewijs opvolgen van wat handige trucjes. Als al die lifehacks daadwerkelijk zouden hebben gewerkt, was ik inmiddels al veranderd in een productiviteitsmonster van jewelste. Dan at ik post-it’s als ontbijt en las ik agenda’s voor mijn plezier.

Jammer genoeg werkt het in de realiteit niet zo. Het maakt niet uit hoeveel zelfhulp artikelen je leest in de Linda. Het maakt niet uit hoeveel hippe Influencers met spirituele life quotes je volgt op Instagram (vooral van influwensurs die wel wat weg hebben van een kruising tussen Bam Margera en Jezus). Het maakt niet uit dat je foto’s deelt van jezelf met een pofbroek in kleermakerszit op Bali. En het maakt ook niet uit hoeveel boeken van Eckhart Tolle je op je nachtkastje hebt hebt staan.

Al deze dingen zijn faciliterend in jouw ontwikkeling als persoon. Niet per se noodzakelijk of fundamenteel. Net zoals van die slurven op de bowlingbaan je nog geen goede bowler maken. Oké je gooit nu wel vaker strikes, maar haal ze weg, wat blijft er dan over?

Zwembad Voorlinden

Een bijzonder marginale bowler.

Met succes is het net zo.

Succes is niet een product dat je uit een snoepautomaat trekt en je op wonderbaarlijke wijze transformeert in een bewonderenswaardig persoon. Als iemand die fulltime met zeefverbetering bezig is kan ik dit beamen.

Mensen maken je dit wijs omdat ze er clicks voor krijgen en geld mee kunnen verdienen. Ze verkopen triviale bullshit, spannende zoethoudertjes die je alleen maar afleiden van constructieve doelen.

Dromenwerpers

En al die succesgoeroe’s weten dat maar al te goed. Ze zijn geen verheven entiteiten. Ook zij gaan gewoon naar de wc en produceren dezelfde output als jij. Het is echt niet alsof hun toiletten naar de geur van blauw saffier en Beyoncé ruiken als ze klaar zijn. Dat ze zichzelf wel presenteren als opperwezens die 24 karaats goudklompjes kakken is een ander verhaal.

Zelfhulp is ook een business waarin geld verdiend kan worden. Hoe groter het resultaat is dat jij mensen beloofd te kunnen bereiken, hoe meer ze bereid zijn om een flinke investering te maken. Het loont dus om mensen te laten geloven dat alles mogelijk is. Al deze goeroes zijn dromenwerpers die hun dromen de wereld in smijten in de hoop dat er een paar blijven kleven aan nietsvermoedende Instagram scrollers.

Daar staan ze dan, met hun spierwitte k-swissjes op een rots in Bali te springen om jou te verkondigen dat ze "zo gelukkig zijn met hun nieuwe yogaroutine van de Yogafarm”. Maar ze staan er vooral om jou te laten geloven dat zij bovengemiddeld gelukkig/succesvol zijn en suggereren dat jij dat ook kunt bereiken door hun levensstijl te kopiëren.

“Succes is een keuze,” zei een zakenmeneer ooit in een Cup-a-soup reclame. Alleen er zijn een paar goeroes die de cup-a-soup hebben vervangen door "geluk". Zij proberen mensen hun ‘beproefde’ lifestyle te verkopen richting gegarandeerd succes en geluk.

Neem een voorbeeld van een Guru uit Nederland die ‘civilization’ wil ‘upgraden. Voor het schamele bedrag van €2.000,- per evenement kan ook jij verlicht en vol zelfvertrouwen door het leven gaan. 


"En nu lieve mensen, zal ik zweven! Doe je ogen maar even dicht en de camera's uit."

Ik denk dat principe simpel is: mensen houden niet van volwassen zijn en hij beloofd ze verlossing. Sommigen mensen zijn zo wanhopig op zoek naar suikerspinnen, eenhoorns en regenbogen dat ze wat dan ook betalen om te leven in de bubbel van iemand die claimt een overkoepelende oplossingen gevonden te hebben. 

Ik moest een beetje hieraan denken. Een ander vorm van spirituele verlossing van het systeem, middels een baanbrekend proces van anti-esoterische verlichting...


Oh verlichte volgeling, gun jezelf een medaillon om geweerd te zijn tegen de chemtrails waarmee overheden jouw gedachten proberen te sturen

Nou zal je denken: wat is dan het probleem? Laat die mensen lekker gelukkig zijn met z'n allen. Leven en laten leven. Laissez fair. Maar wat nou als de bubbel waarin deze mensen leven barst en ze zonder copingsmechanismen overgeleverd zijn aan de harde realiteit? 

Zowie Zep - the NEW27 year old millennial succes guru

Disclaimer: ik wil hier niet direct een parallel trekken tussen coaches en verlichte goeroes. Het enige waar ik mensen op wil wijzen is om hun kritische denkskills te blijven gebruiken. Er bestaan geen magische oplossingen. Zelfs niet als je met wat esoterische en verdraaide psychologische/boeddhistische concepten pakt, om die vervolgens te presenteren als een makkelijke weg tot verlichting. Hoe charismatisch mensen ook kunnen zijn: wees skeptisch zodra je grote bakken met geld ziet. 

Persoonlijk word ik gek van de 27 jarige homo millennialissen die hun levensadvies online plempen. Vooral diegenen die alles vanuit hun N=1 wereld benaderen, waarin ze advies van anderen herkauwen over onderwerpen waar ze totaal geen ervaring mee hebben.

Ik ga hier overigens niet de hypocriet uithangen. Geen zorgen.

Ik beschik over genoeg introspectief vermogen om in te zien dat het logisch is om mij ook onder deze groep te scharen. Ik ben per slot van rekening 27 jaar en ben verre van een verlichte entiteit vol pure energie. Buiten dat ik mijn best doe om lekker te ruiken en sporadische ga sporten (niet in die exacte volgorde overigens), word ik ook dagelijks wakker met een zenuwinzinking van mijn wekker en McDonalds caramel frappucino cravings*.

*Dat laatste is overigens 465kcal aan puur geluk. Als er iets in de buurt komt van verlichte spiritualiteit is dat het wel. Gebruik de coupon code: ZOWIEONDERKINZEP11 voor korting en een grotere kans op Type II diabetes.

Laat me je vertellen over hoe mijn leven verder is - dat van iemand die in de ogen van sommige mensen in hetzelfde rijtje als de mensen hierboven kan worden geschaard. Ik heb ervoor gekozen om mezelf op een rare influency manier aan jullie te presenteren met van die foto’s met zo’n mooie wazig achtergrond en een kwartier aan visuele aanpassingen in lightroom, dus waarom zou ik jullie dan ook niet de modder achter alle schone schijn laten zien.

Ik ga jullie laten zien waarom ik bij tijd en wijle wanhopiger ben dan een flirtende Brock in Pokémon

Ook ik zie op momenten het leven totaal niet meer zitten. Ik zit doordeweeks ook wel eens om 11 uur ‘s ochtends (doe ik expres zodat ik wel kan zeggen dat ik in de ochtend begonnen ben) pas achter mijn bureau, nadat ik een pizza voor mezelf heb klaargemaakt als ontbijt. Hoewel ik mijn kont eraf werk, ben ik allesbehalve 100% productief. Mijn productiviteitsniveau neigt eerder naar 70% van je tijd verspillen en alles inhalen in de tijd die over is. 5 van de 7 dagen in de week voelen nou eenmaal vaak een beetje als forgettable wednesdays - een beetje marginaal.

Bijna net zo marginaal als jouw bowling skills (zonder banden dan hè).

Om de zoveel weken sta ik ook wel eens voor de spiegel te balen. Dan sla ik een diepe zucht en vraag ik me af waarom mijn dieet/sportregime één grote jojo-cyclus is. Serieus, iemand met bipolariteit kent nog minder ups en downs dan mijn motivatie. 

Soms doe ik weleens opdrachten voor andere bedrijven. En dat is ook weleens kut. Ik vind namelijk niet al het werk wat ik doe leuk. Verrassing!

Voordat ik met Zowie Zep begon had ik ook niet echt iets waar mijn passie lag. Iets waar ik de energie van kreeg om in de ochtend voor op te staan. Iets om voor te leven.

Eerlijk gezegd denk ik dat passie tegenwoordig meer wegheeft van een mode accessoire dan een roeping. Wetenschappelijk bewijs heb ik niet, maar ik denk dat er weinig mensen zijn gemaakt om één enkele passie of roeping te hebben. 

Om eerlijk te zijn denk ik dat veel mensen een puinhoop zijn. We modderen allemaal maar wat aan. En dat is oké. Dat is onderdeel van ons mens zijn.

Mensen weerspiegeling troebel water

"Succes najagen is geen keuze, maar voor idealiserende kneuzen""

HA! Zo’n titel verwacht je niet bij een zelfhulp goeroe hè?! Dat komt omdat ik dat niet ben. Ik ben wel een psycholoog en hooguit een zielenknijper. Een goeroe daarentegen dekt de essentie van mijn persoon niet.

Natuurlijk laat ik mezelf ook weleens verleiden om jullie over de kleine dingen te laten stressen. Puur omdat ik denk dat dat beter gelezen wordt. Maar uiteindelijk ben ik er hier om jullie van wortels te laten houden en door de modder te laten kruipen. Niet om je achter Netflix te zetten met een Happy Meals.

Geen idee hoe hypocriet het is om een schrijver van spirituele boeken te quoten, maar hier komt ie:

“Telling the truth and making someone cry is better than telling a lie and making someone smile.” - Paulo Coelho

Advies geven is moeilijk. Ik probeer altijd zoveel mogelijk onderzoek te doen naar een onderwerp, maar waarschijnlijk ken ik je niet en heb ik totaal geen idee hoe relevant een suggestie voor je is.

“Oké, advies is kut. Dat begrijpen we nu Zowie Zep. Heb je nog iets praktisch, actiegerichts en constructiefs te melden naast al dat gerant en gezever?” - jij

Jouw feestje: Ik zou je kunnen adviseren om werk te kiezen dat vaker leuk is dan niet leuk, of om je te omcirkelen met mensen die succesvoller zijn dan jij, of goed te zorgen voor de mensen om je heen. Het punt is dat alleen jij kan bepalen of deze dingen ook voor jou belangrijk zijn. Ga op zoek naar de metrics die succes en geluk voor jou definiëren. Doe dingen. Experimenteer. Ga op je muil. Sta op. Ga weer op je muil. Stof jezelf af en probeer het opnieuw.

Ik kan dat niet voor je doen, Dr. Phil kan dat niet voor je doen, Gary Vaynerchuck kan dat niet voor je doen en zelfs queen Oprah kan dit niet voor je doen.

Succes en geluk komen in vele soorten en maten. Het is voor iedereen anders. Er zijn geen magische formules. Jouw missie is om uit te zoeken wat voor jou werkt. Kijk hoe je de beste versie van jezelf kunt zijn. Probeer iedere dag een betere versie van jezelf te zijn. Hoe klein ook. Ga op je bek. Ben geen drilsergeant voor jezelf als het niet lukt. Fouten bestaan niet. Alles wat niet goed gaat, geeft je de mogelijkheid om het de volgende keer beter te doen.

“Il faut cultiver notre Jardin,” zei Voltaire ooit.

Het gaat erom wat werkt voor jou, en alleen jij kan het laten werken. Jezelf conformeren naar iemand anders zijn ideaalbeeld is een recept voor ellende. 

Doe wat binnen jouw mogelijkheden ligt om verandering en verbetering in de wereld te brengen die jij wilt zien. Het kan geen kwaad om groot te dromen, maar laten we eerst klein beginnen: met onze eigen tuin.

Het leven is te kort om jezelf te omringen met lariekoek dat op het eerste gezicht geweldig lijkt, maar je leger achterlaat dan je browser geschiedenis als je vriendin op je laptop wilt kijken. Vraag je vriendje maar wat ik bedoel. 


Waarom incompetente mensen succesvoller zijn dan jij

Vroeger leek je altijd te denken dat er een moment kwam waarop je écht volwassen was en kon zeggen: “nu ben ik ouder en snap ik eindelijk hoe de wereld in elkaar zit”.

Naarmate je ouder wordt lijkt de wereld steeds meer een rotzooitje te worden. Langzaamaan bekruipt je het besef dat iedereen maar wat doet. Letterlijk niemand heeft een flauw benul van wat ze aan het doen zijn. Of dat nou in relaties, op je werk of met levensovertuigingen is. Iedereen moddert en rotzooit maar wat aan. Mensen doen maar een dotje.

Op allerlei plekken lopen er mensen rond die geen flauw idee hebben waar ze mee bezig zijn. Aan de buitenkant doen ze alsof ze alles weten, maar zodra je dieper gaat vragen merk je dat er zoveel twijfel zit.

Waarom durft niemand te zeggen: “Ik modder ook maar wat aan.”

Museum Voorlienden lachspiegel selfie
"De Schreeuw in lachspiegel" - Zowie Zep 2019


Bij ieder stuk dat ik schrijf heb ik het idee dat ik vroeg of laat door de mand zal vallen. Als ik artikelen online vlam ben ik bang dat er iemand in de comments tevoorschijn komt die zegt: “allemaal heel leuk en aardig Zowie Zep, maar je hebt één fundamenteel dingetje over het hoofd gezien. Hier klopt geen kont van. Sukkel.”

Er is altijd die ongefundeerde twijfel met betrekking tot je eigen kunnen. Dat er ieder moment iemand op kan staan die zegt dat ik allejezus veel uit mijn nek aan het lullen ben.  

En natuurlijk doe ik gewoon mijn huiswerk. Ik besef dat ik meer weet dan de gemiddelde Nederlander. Minimaal de dingen waar ik over schrijf. Dat is geen misplaatste arrogantie, maar logisch aangezien ik vrijwel al mijn tijd besteed aan het begrijpen van de menselijke psyche.

Bovendien kan ik mezelf geruststellen met de gedachte dat ik sowieso de mensen kan helpen die er nóg minder van weten dan ik. Én dat ik het doe vanuit de beste intenties. Dat is ook iets waard.

Het gevoel dat je niet genoeg bent

Desalniettemin is het niet fijn om het idee te hebben dat je ieder moment door de mand kan vallen. Imposter syndrome noemen ze dat. Het is een psychologisch verschijnsel waarin iemand ervan overtuigd is dat hij vroeg of laat wordt ontmaskerd als “fraudeur”. Dat wat hij niet bereikt niet verdiend is. Zelfs als er substantieel bewijs is dat ze iets terecht verdiend hebben. Veel succesvolle mensen hebben er last van. Ik ook.

Imposter syndrome Venn diagram

Soms hebben we een vaardigheid die ons zo makkelijk afgaat, dat we het idee hebben dat het niets voorstelt. Dus als we het presenteren als iets waardevols, zijn we bang om door de mand te vallen, omdat we het idee hebben dat we anderen voor de gek houden.

Ook al doen deze mensen alles goed, alsnog blijven ze ervan overtuigd dat ze hun succes niet verdienen. Ze wimpelen het af als dom geluk, timing of het tricken van anderen door ze te laten denken dat ze slimmer zijn dan ze daadwerkelijk zijn.

Als je makkelijker in grafieken dan in Venn-diagrammen denkt, zou je het zo kunnen visualiseren:

Imposter syndrome grafiek

Bij mensen met het imposter syndrome ligt de zelfperceptie van hun kennis een stuk lager dan de werkelijke kennis die ze van een onderwerp hebben


In de 27 jaar dat ik op deze aardbol rondwaggel, heb ik empirisch waargenomen dat er een sterke correlatie bestaat tussen kennis en bescheidenheid*. Mensen die 10 minuutjes op Google rondklikken, denken alles uitgedokterd te hebben. Terwijl mensen met Ph.D.s en decennia aan ervaring nog steeds met hun handen in het haar zitten omdat ze denken het niet te snappen.

*In de wetenschap is het empirisch bewijs minder sterk aanwezig. Het imposter syndrome is zo sterk verwikkeld met een laag zelfvertrouwen en angst dat het moeilijk is om het als een losstaand fenomeen te zien. Je zou het kunnen zien als een minder gestigmatiseerde en hippe term voor mensen met een een laag zelfbeeld en angst. Desalniettemin is de term imposter syndrome een stuk herkenbaarder voor veel mensen. Laten we het daarom niet lastiger maken dan het al is.

Vergis je niet, ik ben niet in staat om op basis van hoe iemand eruit ziet uitspraken te doen over zijn IQ. Ik ben niet Jomando (Jomanda + ) die op wonderbaarlijke wijze  gedachten kan lezen en ik buig alleen lepeltjes omdat ik te gulzig begin met eten voordat m’n bak Ben en Jerry’s ijs ontdooid is. Wat ik wel opmerk is dat de mensen waar ik tegenop kijk - als in; mensen die in mijn optiek intelligent overkomen - vaak verscheurd worden door twijfel.

Terwijl de mensen die zich terecht zorgen zouden moeten maken, omdat ze dingen beweren waarvan ik denk “hmm, weet je wel zeker dat je dit met iedereen wilt delen,” er heilig van overtuigd zijn dat hun visie de shit is. En dan heb ik het over echt dé shit - als in de meest coole awesome superpik zijn die deze planeet ooit gekend heeft.

Van mij mag je het lidwoord weghalen. Dan tref je de essentie beter.

Het gevoel van anderen dat ze meer dan genoeg zijn

In de psychologie spreken we van het Dunning-krugereffect. Ik vind dit persoonlijk altijd een prachtig verschijnsel; er zijn dus incompetente mensen die door hun eigen incompetentie niet over het metacognitieve vermogen beschikken om hun eigen fouten in te zien. Ze overschatten voortdurend hun eigen kunnen en verkeren in de chronische waan dat ze geweldig zijn, terwijl ze dit dus eigenlijk totaal niet zijn.

Het staat ook wel bekend als mount stupid. Als je de curve bekijkt denk je aan het begin van je competentieontwikkeling dat je heel slim bent. Dan sta je bovenaan de berg lekker interessant te doen met al je kennis. Maar eigenlijk weet je op dat punt nog niet zoveel. Vervolgens donder je van de berg af, de afgrond in. Je komt erachter dat je véél minder weet dan je dacht. En vervolgens is het de bedoeling dat je vanuit daar weer vertrouwen opbouwt in je eigen kennis.

Mount Stupid

Jammer genoeg blijven er veel mensen bovenaan mount stupid hangen, omdat ze denken de top al bereikt te hebben. Zij hebben niet door dat er meer is en verkeren in de veronderstelling dat ze alles al weten.

Mount Stupid & Dunning-Kruger effectzone

“Mensen weten niet wat ze niet weten.” - doordenkertje

"Intelligentere" mensen daarentegen beschikken wel over dit besef. Zij zien in dat ze in absolute zin best wel weinig weten en zijn daar nogal gefrustreerd over.  Ze zijn een expert en juist daarom weten ze hoe weinig ze weten.

"Hoe meer je weet, hoe minder je weet."- doordenkertje van Socrates

Als je dit eeuwenoude doordenkertje in een Mondriaanesque grafiek zou willen visualiseren, zou het er zo uitzien:

Dunning-Kruger effect grafiekNiet zo stiekem gejatte grafiek van De Correspondent

Natuurlijk is de grafiek hierboven geen keiharde wetenschap, maar er valt iets voor te zeggen.

Hoe vaak zijn het niet de deskundigsten onder ons, die nog veel meer willen weten voordat ze iets met zekerheid durven te beweren. Ze zouden nog veel meer ervaring op willen doen voordat ze het aandurven om een groot project op poten zetten. Ze zouden nog veel meer zelfvertrouwen op willen doen voordat ze hun dromen najagen. En de zogenaamde 'experts' weten een beetje en doen vervolgens alsof ze het wiel opnieuw uitgevonden hebben. 

Behoor jij tot de eerste groep mensen? Die nog steeds wachten tot ze volledig uitgerijpt zijn, klaar om het podium te pakken.

Wat nou als dat ‘alwetende’ en ‘uitgerijpte’ punt nooit komt? Dat we eindelijk volwassen genoeg zijn en nog steeds overladen worden met twijfel. Wat nou als we niet rijper worden dan de eetrijpe avocado’s bij de Appie - een punt waarop er op onze verpakking eindelijk staat dat we ‘eetrijp’ zijn, maar mensen een notenkraker nodig hebben om ons op te eten.

0 op de 10 tandartsen raden eetrijpe avocado’s van de Appie aan: die krengen zijn net zo tandenbrekend hard als deze vruchtenkauwgompjes

De standaard reactie van veel mensen is om dan maar niks te gaan doen. Zo verlamd door twijfel dat je geen actie onderneemt. Dan kan je immers ook niet op je bek gaan. Maar als de eetrijpe betonavocado’s bij de Appie in staat zijn om voor €3,07 over de toonbank te glijden, ben jij ook in staat om jouw onrijpe ‘ik’ op een aantrekkelijke manier te etaleren. Ook al ben je van binnen nog niet helemaal rijp, op je sticker staat eetrijp. Maak daar gebruik van.

Competence-me

We hebben daarom een ander criterium nodig om onze bekwaamheid te toetsen. Iets waardoor we los kunnen raken van onze twijfelgevoelens en in actie kunnen komen. Geen competentie, maar competence-me.  

We moeten onze kijk op onze eigen kennis herdefiniëren.

Jouw criterium voor competentie is niet dat je in absolute zin te weinig weet. Dat is namelijk gewoon zo. Iedereen weet te weinig. Dat zijn facts. Beter ga je daar gewoon mee dealen.

Onze relatieve kennis is veel interessanter. Jij weet net iets meer weet dan de andere persoon die er anders over zouden gaan vertellen, als jij het niet doet. En dat is funest, aangezien je dan alleen maar stemmen hoort die die twijfel niet hebben en er wel over gaan vertellen en onschuldige mensen indoctrineren met hun boude uitspraken en ons totale wereldbeeld domineren met hun ongesubstantieerde lariekoek totdat we eindigen in een totalitaire dictatuur waarin we voor altijd gemalen cornflakes door een mini rietje moeten eten omdat we niet deel willen nemen aan Mama Hatha yoga sessie begeleid door ASMR geluiden.

Zowie Zep voorlinden dramatischDun, dun dunnnnn… Ging ik weer. Mr. Melodrama 😅

P.s. zo zou ik eruit zien als jullie onderdanen overgeleverd waren aan mijn dictatorschap.

Zowie Zep dictator

Dat is ook precies de reden dat ik begonnen ben met schrijven. Omdat om mij heen allerlei mensen opstonden die dingen verkondigden waarvan ik mijn aangezicht plat facepalmde. “Als jij het niet doet, gaan anderen het doen en die doen het vaak veel slechter dan jij.” zei ik tegen mezelf. “Power to the just-above-average people!

Ik ben echt niet de meest heldere geest van deze tijd, maar ik ben best wel in staat om mensen een perspectiefwisseling en meer bewustzijn te bieden. Er zullen ongetwijfeld mensen zijn die meer van psychologie afweten dan ik. Anderzijds zijn er ook mensen die minder weten en die ik met mijn kennis vooruit wil helpen. 

Al slaag ik er minimaal in om de sociale norm te corrigeren als deze weer uit zijn nek lult, dat zou al voldoende voor me zijn. En met de sociale norm bedoel ik mensen die weinig twijfel ervaren en maar in het wilde weg ongefundeerde stierenstr*nt beginnen te brullen. Een tegengeluid bieden in een markt verzadigd met mensen die het claimen weer een gouden ei ontdekt te hebben.

Samengevat: twijfelen aan wat je denkt of gelooft is goed. Vooral blijven doen. Anders kom je nooit verder dan waar je nu al bent. Maar er moet ook sh*t gedaan worden. Goede sh*t. Shit die zijn lidwoord waard is. Dé shit.

We mogen niet verlamd worden door onzekerheid, want dan gaan mensen die doen alsof ze het doorhebben er met alles vandoor. Overschatting van zelfcompetentie moet niet de norm worden in Nederland. De twijfelachtige reputatie van twijfel is onterecht; het is niet beter dan niet-twijfelen, maar ook zeker niet slechter.

Dus, de volgende keer als iemand claimt precies te weten hoe het zit, wat is dan jouw reactie?

  1. uit je sokken geblazen worden door hun unieke ongeëvenaarde intellect
  2. op Wikipedia kijken wat het Dunning-krueger effect is en hem van Mount Stupid afschoppen 

We moeten stoppen met onze eindeloze zelfkritiek, chocken op meest ongemakkelijke momenten en kansen opgeven voordat we het überhaupt geprobeerd hebben. Als we dat wel blijven doen, slaan we gegarandeerd een modderfiguur in de dingen waar we goed in zijn en waar we van houden.

Laat jezelf niet ontsporen door quasi-deskundige roeptoeters die met hun kin hoog en vinger in de lucht staan. Er moet ook ruimte blijven voor competente twijfelaars. Die mogen er ook zijn. Net als de niet-twijfelaars.

Ik denk dat we daarmee de wereld een stukje beter kunnen maken.

Al twijfel ik nog wel een beetje. Laat daar geen twijfel over bestaan.

Life is like an elevator ride

It has its ups and downs
It can take you to new heights
Or drop you to rock bottom

People join you for some or all of the ride.
You have to stop to let some people off

It sometimes feels confining
Or even somewhat scary
And sometimes you may get stuck

Be careful not to overload it
You should know what to do in an emergency

Expect a few embarrassing moments 

There are awkward conversions with strangers,
Fun times with others, and quiet times by yourself.

Be open to whatever happens and enjoy the ride,
Knowing at the end of the day that you are not the one in control

 

Disclaimer: de wetenschap is continue in ontwikkeling, net zoals de manieren waarop er onderzoek wordt gedaan in de psychologie. Niets is zo complex als het leren begrijpen van menselijk gedrag. Vooral in een wereld die continue verandert. Sommige van de uitspraken in dit artikel maken onderdeel uit van een groot debat dat momenteel tussen sociale wetenschappers gevoerd wordt, over de robuustheid en repliceerbaarheid van bevindingen. Ik, Zowie Zep, zal jullie altijd op de hoogte houden als er nieuw bewijs boven water komt. Als je zelf nog opmerkingen hebt of nieuwe informatie waarvan je het gevoel hebt dat het toegevoegd moet worden, laat het me dan weten via info@zowiezep.nl. Laten we de wetenschap allemaal een beetje beter maken. Stapje voor stapje.


Korreltjes Zout episode 001

001 Zout op je eten voor het proeven (pilot)

Korreltjes Zout 001

Zout op je eten voor het proeven (pilot)

Ik vertel in deze pilotpodcast over waarom zout op je eten voor het proeven net zoiets is als een mini sokje kopen voor je overgebleven staartbeen. Dat zeg ik niet precies overigens, maar het gaat erom dat ons brein soms draait op  achterhaalde evolutionaire software. En daardoor doen we soms overbodige domme dingen.

Heuristieken zijn handig. Als we bepaalde patronen in ons gedrag automatisch vertonen, hoeven we onszelf niet meer te motiveren. Omdat het een automatisme wordt. Kijk bijvoorbeeld naar diëten. Zodra jij automatisch een bak kwark pakt in plaats van een kroketbroodje, hoef je jezelf niet te motiveren iets gezonds te pakken.

De neem-mee-naar-huis-boodschap: zorg voor heuristieken, want dan kun je lui worden. Maar niet te lui. Je leven hoeft niet in een dubbele onderkin te veranderen.

Check de podcast op Spotify of Youtube


Verdwaalde influencer bij bruggetje

Een Nederlands woord voor 'entitlement' is er niet, maar we zijn het wel

tl;dr: entitled zijn is onzin. Niemand heeft het recht om zichzelf enorm belangrijk te vinden zonder daar iets voor te hoeven doen. En al helemaal niet als het ten koste gaat van anderen. Iedereen is even belangrijk / onbelangrijk. Bovendien staat het je groei op de lange termijn in de weg. Jezelf verschuilen voor problemen achter een laag van schijnzekerheid is geen constructieve manier om zelfvertrouwen op te bouwen. Je eigenwaarde ontleen je niet alleen uit positieve dingen. Juist door je problemen te erkennen kun je jouw leven verbeteren.

Sommigen mensen voelen zich ‘entitled’. De Van Dale heeft er nog geen goed Nederlands woord voor, maar het zijn mensen die het gevoel hebben dingen te verdienen zonder er iets voor te hoeven doen. Het zijn de 45-jarige mannen die voordringen bij een H&M kleedhokje, treinreizigers die via de 1e klasse de 2e klasse coupé enteren in de spits, en de individuen die stug met zijn tweeën naast elkaar blijven lopen op de stoep als ze een tegenligger passeren. En wat denk je van ‘aanmodderexperts’ die anderen willen helpen beter te leven, terwijl ze pas 27 jaar oud zijn en nog vrijwel niets substantieels bereikt hebben in hun leven.

Oh, wacht… Volgens mij liet ik met iets te ver meeslepen in mijn enthousiasme.

Dit zijn slechts enkele specifieke voorbeelden die ik afgelopen week mee heb gemaakt. Daarmee is de kous echter nog niet af.

Iemand die een geweldig leven wilt leiden zonder opofferingen ervoor te willen maken? Entitled. Iemand die bakken met geld wilt verdienen zonder ervoor te willen werken? Entitled. Iemand die op handen en voeten gedragen wilt worden door iedereen zonder iets voor anderen te willen doen? Entitled.

Moet ik doorgaan?

Iemand die rode motorhandschoentjes draagt tijdens een boswandeling? ENTITLED!

Neuj, daar wordt niemand wijzer van. Er zijn genoeg voorbeelden te bedenken van mensen die zo gefixeerd zijn op hun eigen leven en vooral hoe geweldig het is, dat ze in een chronische waanvoorstellingen verkeren. Een wereld waarin ze denken speciaal te zijn en recht op dingen te hebben.

In bepaalde gevallen neemt dit dermate zorgwekkende vormen aan. Sommige entitled individuen blijven zichzelf net zolang herinneren aan hoe geweldig ze zijn, totdat het in een zelfvervullende profetie verandert - ze gaan daadwerkelijk in hun eigen ingebeelde 'geweldigheid' geloven.

Een [quote] handig [/unquote] bijproduct van entitlement vind ik het blinde zelfvertrouwen dat ermee gepaard gaat. Dit zelfvertrouwen kan aantrekkelijk zijn voor anderen. Zeker als ze iemand nog nauwelijks kennen. Het kan ook aanstekelijk werken. Entitled mensen lijken vaak heel goed te weten wat ze willen - een eigenschap die veel minder entitled personen bewonderen. Door om te gaan met mensen die zo in zichzelf geloven, kan jij meeliften op hun onverwoestbare bubbel van zelfvertrouwen.

"Door de ogen van een krab kunnen vissen vliegen." - de Mr. Miyagi in mij

Dat is gevaarlijk. Want zodra je rond gaat lopen met het idee dat je geweldig bent, zonder dat je ooit geweldige dingen doet, leef je in een sprookjeswereld. Eentje waarin je niet schrikt van je dubbele onderkin als je switcht naar de front camera van je telefoon, maar begint te masturberen. En de mensen die in jouw narcistische bubbel geloven, sleur je mee de afgrond in als collateral damage.

De vraag is namelijk niet of jouw bubbel ooit klapt, maar vooral wanneer.

Entitled mensen zijn niet in staat om eerlijk en open-minded naar hun eigen problemen te kijken, waardoor ze niet in staat zijn om hun leven te verbeteren op een duurzame en betekenisvolle manier. Alle goede dingen in hun leven, komen voort uit hun eigen geweldig acties. En alle slechte dingen? Die worden veroorzaakt door anderen.

Er zijn twee mogelijkheden waarop mensen op hun gedrag reageren:

  • bevestigingen van hun superioriteit
  • ontkennen van hun (ingebeelde) superioriteit

Zolang hun superioriteit een onschendbare status heeft in de ogen van anderen is er niets aan de hand. Maar zodra je hun superioriteit in twijfel trekt of tegen ze ingaat, wordt je afgeserveerd als een jaloers persoon.

Uiteindelijk is entitlement geen houdbare strategie. Vroeg of laat zal de realiteit niet meer geserveerd worden op een glimmende 24 karaats schaal. Het zal rauwer op je dak vallen dan een dolend stukje kip onder de verwarming van een dönertent. Het leven bestaat niet alleen maar uit rozengeur en maneschijn. Soms is het de geur van zwoksels in een grijs gemeleerd t-shirt op een snoeihete zomerdag

Je verschuilen voor je problemen achter een gewaad van imaginair succes is geen lange termijn strategie. Je ware zelfvertrouwen en een constructief gevoel van eigenwaarde ligt hem in het erkennen van zowel je goede als slechte eigenschappen.

Iemand die in staat is om introspectief naar zijn eigen gedrag te kijken, weet dat hij niet perfect is (ook jij niet sheriff. AIVD is watching you. Plak de front cam van je pokkie voortaan ook maar af). Dat hij ook iemand is met zijn beperkingen. Iemand die ‘vergeet’ de bril omhoog te doen als hij staand plast en het vervolgens met een wc-papiertje af moet deppen *bloos*.

Voordat je iets kunt verbeteren, moet je eerst inzien wat je verkeerd doet. Je kunt pas stoppen met opscheppen, als je weet dat jij - net als iedereen - maar wat aanmoddert. Je kan niet op eigen benen leren staan als je niet doorhebt op hoeveel mensen je leunt. En je weet pas wanneer je moet stoppen met egoïstisch zijn, als je inziet dat je anderen verwaarloost.

Entitled mensen beschikken echt niet over de eigenschap om kritisch op zichzelf te reflecteren. Ze leven in een permanente staat van ontkenning.

Het is niet allemaal goud dat er blinkt. Vertel dat maar aan mister Smeagol hierboven die kijkt alsof ie net de ring heeft gezien. 

https://www.youtube.com/watch?v=NK2FqPNIT_U

Behalve bij Trinidad James.

Om even in de winterse metaforen te blijven wil ik toepasselijk afsluiten. In deze tijd van het jaar is het koud en ligt alles bedolven onder een dikke laag sneeuw. Maar zodra de eerste zonnestralen door het wolkendek sijpelen, zal de sneeuw verdwijnen en komt alles daaronder weer tevoorschijn. 

De vraag is dan ook niet of het ooit zomer wordt. Belangrijker is hoe dik de modderlaag is die straks boven komt drijven. 

“Het is makkelijk om te denken dat je de shit bent, als je voortdurend met je hoofd in een toiletpot leeft.” - Uw locale aanmodderexpert