Zowie Zep Indonesië rijstvelden

Waarom ik gestopt ben met 'druk zijn'

tl;dr: of je nou de verjaardag van je beste vriend vergeten bent ⚠️, niet langs opa en oma bent gegaan 🚫 of weer niet bent gaan sporten 🚳 (papzak),druk zijn is een excuus voor mensen die hun prioriteiten niet op een rijtje hebben. We gebruiken het vaak zelfs rechtvaardiging om niet bezig te zijn met de dingen waar we écht van houden - onze hobby's of passies. Alles moet wijken voor ons [quote] drukke [/unquote] bestaan. Mensen die zichzelf profileren als een druk persoon zijn niet per definitie goed bezig. In mijn ogen zijn mensen die in zo'n altijd-maar-'aan'-roes leven een beetje de weg kwijt. Want, wat voor waarde voeg je toe aan het lezen van jezelf en dat van anderen met al je drukke gedoe. Als ik tegen iemand zeg dat ik het druk heb, is het niet omdat ik het te druk heb. Het is juist omdat ik het niet druk heb en dat graag zo wil houden. En daarmee basta.  

⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀
Ik ben daarmee gestopt, met dat druk zijn. En ik wil jou vertellen waarom jij dat ook zou moeten doen

Niet alle doelen zijn het waard om na te jagen.

In onze cultuur wordt het gewaardeerd als we hart voor de zaak hebben, niet over een een 9-tot-5-mentaliteit te beschikken of onszelf op een andere manier in een ondergeschikte positie aan het collectieve geheel plaatsen. Bepaalde vormen van persoonlijke opoffering lijken synoniem te worden gesteld aan ambitieus of ‘goed’. Er wordt in ieder geval een positieve connotatie aan ‘druk zijn’ meegegeven. En dat vind ik gek. Daarom ga ik erover schrijven. 

Uitstralen dat we druk zijn lijkt als positief te worden ervaren. We lijken ermee te willen impliceren: “kijk mij nou eens lekker bezig zijn. HA! Ik heb niet eens meer vrije tijd over! Ik ben zo’n enorm ambitieuze productivitysherrif.”

Druk bezig zijn lijkt de sociale norm geworden.

Maar net zoals sociale normen niet zomaar goed zijn, is druk bezig zijn ook niet per definitie ‘goed’.

Mensen hebben een aangeboren neiging om de dingen die makkelijk zijn te devalueren en dingen die moeilijk gaan te overwaarderen. Dat het veel tijd kost, maakt het echter nog niet meteen waardevol.

“Verwar druk bezig zijn niet met productiviteit. Veel mensen zijn vooral druk bezig met druk zijn.” - narcistische quote van een 27 jarige homo millenialis, want ik heb natuurlijk alles al meegemaakt als bijna dertiger

En als je niet altijd ‘aan’ wilt staan maakt dat je nog niet meteen lui. Er is niks verkeerd met relaxed en laidback in het leven staan. Het wil niet meteen zeggen dat je dan geweven truien draagt van gedroogd zeewier en de bloemtoppen van bepaalde onbevruchte vrouwelijke plantensoorten gebruikt als copingmechanisme voor stress (voor de minder snelle schakelaars onder ons: ik bedoel jointjes roken om rustig te worden).

Er is niet per se iets mis met druk zijn. Toch rust de verheerlijking van het altijd-maar-druk-zijn-systeem op een aantal foutieve assumpties:

  1. Druk zijn is niet per se efficiënt. Druk zijn kan ook veroorzaakt worden door een mank prioriteringssysteem.
  2. ‘Druk zijn’ en ‘productief zijn’, zijn twee fundamenteel verschillende dingen. Iemand die druk is is niet per se productief en iemand die productief is hoeft niet per se druk te zijn.
  3. Druk zijn wordt door sommige mensen gebruikt als een alibi om niet erachter te komen wat werkelijk betekenisvol voor ze is. Je kan nog zo hard in een bepaald richting rennen, maar als het niet de juiste is kom je nog steeds geen meter vooruit. Figuurlijk gesproken dan.

Mensen die altijd maar druk zijn, werken op mijn zenuwen. Hun ‘altijd aan’ filosofie is besmettelijk. Drukke mensen lijken ermee te pronken. Alsof het een soort trofee is. Een statussymbool om indruk te maken op anderen.

Ik snap niet helemaal waar hun zelfvoldane houding vandaan komt. Dat je een behoefte voelt om - hoe belachelijk je TO-DO lijstje ook is - maar bezig te blijven. Voor mij komt het over als schaken met een duif die bij zijn eerste zet alle stenen omgooit, het bord onder kakt, en vervolgens triomfantelijk rondloopt alsof ie gewonnen heeft.

‘Druk zijn’ kan letterlijk als een excuus voor alles worden gebruikt. Een paar herkenbare voorbeelden: 

  • Verjaardag vergeten? “Euhm, tja ik was nogal druk.”
  • Niet langs opa en oma gegaan? “Ja, maar ik had het no zooo vreselijk druk met werk.”
  • Niet gaan sporten? “Ik heb het gewoon te druk met andere dingen.”

En de ergste:

  • Te druk zijn om te doen waar je van houdt. Of dat nou gitaar spelen is, surfen, navelhaar vlechten, postzegels verzamelen of mestkevers uit een blokken zeep kerven.

Waarom zou je zo willen leven? In zo'n altijd-maar-'aan'-roes. Ik snap dat het fijn is om het gevoel te hebben dat je productief bent. Niemand wilt stil blijven staan. Maar is er niet een andere manier om je dagen door te komen? Wat voor waarde voeg je toe aan jouw eigen leven en dat van anderen? Wat bereik je nou écht met jouw ‘druk zijn’?

Ik ben daar dus mee gestopt. Met dat druk zijn. Als ik tegen iemand zeg dat ik het druk heb, is het niet omdat ik het te druk heb. Het is juist omdat ik het niet druk heb en dat graag zo wil houden.

Druk zijn is een fabeltje. Mensen die druk zijn hebben hun prioriteiten gewoon niet goed op een rijtje.

Dat is mijn mening en daar zal u het mee moeten doen. Voor vandaag in ieder geval. Dank u wel. 

Man met meningMetroman_met_nektabba_&_sterke_mening.iStockphoto


JOMO - the Joy of Missing Out

FOMO is zo 2018... Maak kennis met: JOMO

tl;dr: OMO, het nieuwe excuus om schaamteloos in je snuggie te kunnen Netflixen op een vrijdagavond. Bewust genieten van dingen missen terwijl FOMO de levens van anderen domineert 👻🤳. Ik wil het in een nieuw artikel hebben over altijd maar 'moeten', deze knagende FOMO en een sexy alternatief: JOMO. Of zoals Drake zou zeggen:
⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀
"Now they want to go though (to a party again), you already know, though (but you wanna stay inside).
The joy of missing out: that's the motto, n*gga, JOMO."

Altijd maar 'moeten', FOMO en een sexy alternatief. Daar wil ik het vandaag over hebben. Te beginnen met iets waar mijn gehoorgangen zwemmerseczeem van krijgen: moeten.

Als je in Indonesië bent moet je echt naar dat hostel in Ubud gaan. Ga je naar Brussel? Oh, dan moet je dat biertje Mannenliefde proberen pik. Je moet echt naar die ene nieuwe documentaire over kuthype X gaan omdat iedereen vindt dat je daar naartoe moet gaan. Je moet nadenken over je toekomst en niet teveel aanklooien. Je moet van ons kinderfeest afblijven. Je moet reageren. Je moet alles.  


IK MOET HELEMAAL NIKS!1!!

Deze dwangmatige retoriek beperkt zich niet alleen tot de mensen om ons heen. We moeten ook veel van onszelf. We moeten het beter doen dan anderen. We moeten groeien. We moeten continu verbeteren. We moeten fulltime werken. We moeten in shape blijven. We moeten ambitieus zijn. We moeten streven naar excellentie een onmogelijk doelen van onszelf na blijven jagen.

Ik vind het raar dat we zoveel moeten.

Als we steeds meer verlangen om zelf te kunnen kiezen wat we willen doen.

FOMO

FOMO is voor mensen die meer willen. Van alles. Meer spullen, meer feestjes, meer reizen, meer ditjes, meer datjes. Ze zien op Instagram mensen die ze sinds de middelbare niet meer hebben gesproken rondhangen op vlotte feestjes en voelen zich instant minderwaardig. Ze zien hun vriend ineens op K-swiss lopen in plaats van Vansjes. Dat moeten ze ook. Hun favoriete influencer raadt aan om gedemineraliseerd water uit organische kokosnoot te drinken. “Hey, da mot ik ook!”

FOMO is een rare vorm van sociale angst. Een compulsieve angst om spijt te hebben dat je mogelijk een interessante kans, een bevredigende gebeurtenis, een winstgevende investering, of iets anders dat potentieel voldoening geeft misloopt.

Als jij achter Netflix ligt met een zak Doritos op schoot en je ziet toevallig een bericht voorbij komen dat je vrienden bij die ene soepele nieuwe tent zijn, is het niet gek dat jouw simpele huiselijke pleziertjes verbleken bij de gedachte aan zulke flashy plannen. Er lijkt een stemmetje in je hoofd te zitten dat zegt dat je moet gaan. Jij moet daar ook zijn. Anders zit je straks opgezadeld met een gevoel van geanticipeerde spijt.

Maar dat stemmetje zit er niet zomaar. Dat stemmetje komt ergens vandaan.

Naar boven kijken richting blad"Pssst, Zowie Zep. Hierboven ben ik. Wat voor soort plant groeit er in je hand?"

"Euhm geen idee..."

"Een hand palm!"

"Plant, moet dat nou...?"

In iedereen van ons zit een verlangen om continue verbonden te zijn met anderen. De zelfbeschikkingstheorie kan een verklaring bieden waarom FOMO zo’n sterke invloed op ons heeft. Het gevoel van verbondenheid is een psychologische basisbehoefte die ons psychologisch welbevinden beïnvloed. Vanuit deze theorie bekeken, kan FOMO dus worden gezien als een zelfregulerend systeem dat inschakelt als we het idee hebben dat onze behoeften niet worden vervuld.

Online crack

De opkomst van social media heeft onze angst om dingen te missen verder gestimuleerd. Onze communicatie is verbreed met een heel nieuw online speelveld. Moderne technologieën als Whatsapp, Instagram en Facebook bieden een unieke kans aan ons stemmetje om vaker voldoening te ervaren tegen minimale inspanningen.  Met een tik op ons saffierglas kunnen we al een gevoel ervaren van sociale verbondenheid zonder ook maar één stap buiten de deur te zetten.

Lekker swipend in je snuggie psychologische basisbehoeften bevredigen.

Een fenomeen waar commerciële bedrijven maar al te graag op in lijken te willen spelen.  We kunnen elkaar kinderlijke eenvoudig en haarscherp op de voet volgen. Van minuut tot minuut worden we gebombardeerd met nieuwe content.

Deze aanhoudende stroom van jaloezie-inducerende informatie heeft een bepaald soort urgentie in ons aangewakkerd dat niet meer vergelijkbaar is met offline stimuli. Stel dat een vriend je vertelt dat hij vorige week een geweldig feest had waar je niks vanaf wist. Dat is misschien jammer, maar niet vergelijkbaar met op Instagram Stories zien dat 12 minuten geleden al je vrienden zijn gaan zuipen zonder jou. 

Je kan moeilijk ontkennen dat het laatste een ander gevoel in je losmaakt.

En daar zitten we dan. Met onze broek op de enkels, waar we tussen de foto’s van zuipende vrienden en flashy feestjes, bloot worden gesteld aan willekeurige influencers die perfecte lotus poses uitvoeren op de rand van de Machu Picchu. De meest laagdrempelig alternatieven voor menselijk contact hebben in een vingerknip tot onze beschikking.

Altijd connected zijn zit ingebakken in onze belevingseconomie. Ervan distantiëren lijkt bijna niet mogelijk. Overal worden we geconfronteerd met keuzes.

In het geval van meer keuzes, betekent het kiezen van iets automatisch dat er meer keuzes afvallen. Met eenvoudige woorden: hoe meer je uit te kiezen hebt, hoe groter de angst om iets te missen. En die angst veroorzaakt een emotionele spanning in ons systeem. FOMO wordt in verband gebracht met stress, vermoeidheid, slaapproblemen en andere psychosomatische symptomen. Bovendien wordt het door onderzoek gelinkt aan lagere behoeftebevrediging, slechtere stemming en minder tevredenheid over je leven.

FOMO is zo 2018 jongens. Het is tijd voor een alternatief.

Ubud JungleMaar echt. 

JOMO

Onlangs gingen al mijn vrienden (gelukkig is dat al snel als je er maar 1,5 hebt) naar een surf feestje. Last minute besloot ik af te haken om aan mijn boek te werken. “Nogal burgerlijk,” als ik mijn vrienden mag geloven. Met een kopje cacao koffie, wat klungeliger klinkt dan het smaakt, solo achter mijn dual screens, wat net zo klungelig is als het klinkt, op een vrijdagavond. Je kon er donder op tegen zeggen dat ik FOMO zou ervaren.

Daar zat ik dan. Tijdens weekend prime time in een veel te donkere kamer met veel te felle schermen. Mijn badjas hing nonchalant over mijn schouders alsof het allang wist dat ik niet meer de deur uit ging. En ik was er content mee. Ik moest niets van mezelf.

Het was gezegend.

Ik zat liever alleen achter mijn pc’tje wat te schrijven dan in een drukke bezwete kroeg liters dood bier naar binnen te tikken. Je zou het burgerlijk kunnen noemen. Ik vond het heerlijk.

Ken je dat gevoel?

Dat heerlijke ongedwongen gevoel dat je hebt als je geen zin hebt om toe te geven aan je angst om iets te missen. Dat mensen, is de Joy Of Missing Out. Het knappe broertje van FOMO. Zo’n type dat precies het tegenovergestelde is van alle goede dingen die jij niet bent.

De term komt niet van mijzelf. Ik heb hem ook maar ergens op een blog van een guy wiens naam lijkt op een vlekkenverwijderaar: Anil Dash. Dit is wat hij zegt over the Joy of Missing Out:

There can be, and should be, a blissful, serene enjoyment in knowing, and celebrating, that there are folks out there having the time of their life at something that you might have loved too, but are simply skipping.

De Joy Of Missing Out treft perfect de essentie van niets moeten. Alleen durven zijn en daar met volle teugen van genieten. Ongegeneerd aanspraak doen op me-time.

Ubud Airbnb[note-to-self: lachen moet niet, mag wel.]

Me-time

Overal om ons zijn er dingen die we kunnen missen. Waar je vroeger sporadisch verblijd werd met een inkijkje in het leven van een ander, hebben we nu per direct toegang tot de poort die laat zien hoe marginaal ons leven is.

Je kan er thunder op tegen zeggen dat dit alleen nog maar toeneemt. Ten minste, als ik naar Facebook kijkt lijkt het meer een soort party agenda te worden dan een platform om te connecten met vrienden. Allemaal nieuwe ervaringen die je potentieel mist, waardoor je avondje Netflixen op de bank ineens wel heel karig lijkt. En Instagram begint steeds meer op een verzameling van vreemde mensen te lijken die het tot een business hebben verheven om jou jaloers te maken. Het is makkelijk om met onze vinger te wijzen naar dergelijke tech giganten die onze aandacht proberen te monopoliseren door software maken die ervoor zorgt dat we 24/7 de mogelijkheid hebben om jaloers te zijn. En het is te simpel om het te wijten aan de tijdsgeest waarin maakbaar geluk centraal staat.

Maar zoals mijn vader vroeger altijd zei als ik kattenkwaad uit gehaald had met een andere belhamel:

“Als Jantje in de sloot springt, spring jij er dan achteraan?” 

Omdat iedereen het doet, wil nog niet zeggen dat het moet. We kunnen het ook anders doen. Niemand dwingt je om achter Jantje aan te springen. Net zoals niemand je dwingt om met je zelfbenoemde marginale leven het geweldige leven van iemand anders te adoreren. Wat vooral geweldig afgeschilderd is. Verlies die nuancering niet uit het oog. 

Het is tijd voor verandering. Yes we can! Nergens staat beschreven dat het op deze manier moet gaan. Het verlangen om iets te doen, hoeft niet aangewakkerd te worden door een ongemakkelijk gevoel. Je kan ook een stap naar achteren doen weg van alle drukke, papegaaiende medemillenialmensjes en denken “hmmm, laat ik vandaag eens tijd spenderen aan dingen die ik wil doen.”

Ik pleit ervoor om bewust te genieten van dingen missen. Op die manier hoef je je minder te focussen op wat je mist en kan je meer focussen op je hobbies / urban jungles bouwen / schrijven / interessante boeken lezen van mensen die slimmer zijn dan jij / kiddo’s / of andere dingen die voor jou ertoe doen.

Gun jezelf de mogelijkheid om autonome keuzes te maken. Let niet op alles wat je ziet. Negeer de sociale norm zodat er ruimte overblijft om voor je eigen ideeën. Je hoeft niet altijd alles te weten. Je moet helemaal niks.

https://www.instagram.com/p/BquN489jqxu/


Jungle Boy in Ubud

Werk hoeft niet leuk te zijn, maar: wat dan wel?

tl;dr:  Tijdens de zondagsbrunch bij mijn ouders kwam ik erachter dat werk niet per se leuk hoeft te zijn. En aangezien we gemiddeld zo'n 90.000 uur van ons leven op werk spenderen en volgens het CBS bijna een kwart van de Nederlanders ongelukkig is op werk, leek het me wel grappig om hier dieper in te duiken. Want als werk niet om plezier draait, wat hebben we er dan in hemelsnaam wél te zoeken? Komen we er alleen maar om pegels te vangen? Ik probeerde voor jullie (en mezelf) achter zo'n geheime formule (die vaak helemaal niet zo geheim is) voor geluk op werk te komen 🤔 En het is me best wel aardig gelukt 🍀🍾 Voor het aanmodderende bloggertje dat ik ben...

Your time is limited, so don’t waste it living someone else's life. Don’t be trapped by dogma- which is living with the results of other people’s thinking. Don’t let the noise of other’s opinions drown out your own inner voice. And most important, have the courage to follow your heart and intuition. They somehow already know what you truly want to become. Everything else is secondary.” - Steve Jobs

Tijd is een niet-hernieuwbare bron. Werk kost veel tijd. Vandaar kan het geen kwaad om bewust te evalueren waar we het werk doen wat we doen. Of willen doen uiteraard. Het zou namelijk zomaar eens te laat kunnen zijn… De dramatische dun dun dun jingle mag je er zelf bij denken.

In een gesprek met mijn broertje kwam ik tot de conclusie dat plezier geen essentieel onderdeel van werk hoeft te zijn. Met andere woorden: dat werk plezier op moet leveren.

Als je plezier gebruikt als een manier om de tijd die je spendeert op werk te evalueren, ben je wellicht in de verkeerde hoek aan het zoeken. Werk is namelijk een domein waar prestaties centraal staan. We zitten niet 8 uur per dag achter een bureau om plezier te hebben. Lijkt mij in ieder geval.

In de woorden van mijn broertje:

“Als je op zoek bent naar plezier, is werk niet de ideale plek om dat te vinden. Plezier haal je uit de dingen die je doet in je vrije tijd.”

Over carrière maken had hij ook een duidelijk visie*:

“Fulltime werken is een investering in je carrière. Bepaalde keuzes in je carrière kunnen zeer bepalend zijn voor je toekomstige (werk)leven. Kritisch blijven kijken naar je drijfveren en je doel is zeker iets wat je meeneemt in je keuzes. Voor mij is het belangrijk om op dit moment te investeren zodat ik daar later de vruchten van kan plukken.”

Jungle plantenWillekeurig_sfeerbeeld.jpeg (vruchten lijken hier al geplukt te zijn)

* laat me voorop stellen dat dit gesprek in the heat of the moment plaatsvond. De visie van mijn broertje is normaal gesproken genuanceerder, maar hij maakte zich zorgen over mijn keuze om the road less traveled te bewandelen. Hij vond dat hij arrogant en betweterig over kwam in het vorige stuk. Laat me je vertellen dat dit verre van het geval is. Mijn broertje is een mooie man met mooie inzichten. Het zou zonde zijn om jullie deze inzichten te onthouden. Dat is mijn mening. Maar hé,  ik ben ook maar een aanmodderend bloggertje.  

Hij gaf nog meer advies over teveel genieten in het ‘hier en nu’:

“Als je nu al bezig bent met genieten zal je in de toekomst nooit dezelfde middelen aan kunnen wenden om te genieten. Je zit dan vast in een minder betekenisvolle baan met een hogere werklast tegen een lagere beloning.”

Zwart-wit gesteld komt dit op mij over als: “Eerst werken, dan leven. Werk hard tot aan je pensioen en zet je spannende levensplannen nog even op een laag pitje.”

Het gesprek tijdens de zondagsbrunch bij mijn ouders bracht verheldering. Plezier hebben was irrelevant als criterium voor het evalueren van het perfecte werk. Dit inzicht maakte me niet direct gelukkig als ik eerlijk ben.

Ik haal echter wel veel voldoening uit dichter bij de waarheid komen. Als je mij vraagt om te kiezen tussen een red pill of blue pill, heb ik hem graag donkerrood in een glas Merlot waarvan de druiven gestampt zijn door kleine Congolese kindervoetjes.

Grapje. Ik drink natuurlijk geen rode wijn.

Time well spent

Samenvattend kunnen we concluderen dat werk niet alleen om plezier draait, maar ook om het overwinnen van moeilijke situaties. Vanuit dit perspectief is plezier mogelijk niet de juiste maatstaf om te evalueren of onze tijd op werk time well spent is. 

Het idee dat het niet goed is als je werk saai is gaat ervan uit de werk leuk moet zijn. En als het dat niet is, is het per definitie slecht. Maar is dat wel zo? Volgens de redenering van mijn broertje slaat dit als een l*l op een drumstel.

Saai werk hoort erbij volgens hem. We spenderen niet uren op ons werk om zomaar plezier te hebben. Er komt meer bij kijken dan alleen fun, fun, fun, fun.

De vraag is wat nog meer om de hoek komt kijken. Want als werk niet leuk hoeft te zijn, wat moet het dan wel zijn....?

Het overwinnen van moeilijke situaties? Het bereiken van het uiteindelijke doel van een stabiele financiële situatie?

De grote rode knop

Stel dat er een grote rode knop bestond. Zo’n paddenstoelvormige drukknop ingekaderd met van die zwart-gele diagonale strepen eromheen. Net zoals je je inbeeldt als je aan de noodknop van een kernreactor denkt.

Heb je ‘m in je hoofd. Mooi dan gaan we verder.

Denk nu aan je allergrootste droom. Maakt niet uit wat het is. Beeld je in hoe die droom eruit ziet. Neem de tijd.

Zou je op de knop drukken...?

Rode noodknop kernreactorBAM.

Ik sla op de knop. Ineens is je allergrootste droom bereikt. Helemaal voor niets. Zonder dat je er iets voor hoefde te doen. Zou je blij zijn?

Aanvankelijk zou je misschien een gat in de lucht springen. Ik denk echter dat het positieve effect al snel zou vervagen, omdat er nu ruimte is vrijgekomen voor een nieuwe droom. Je zou de behoefte krijgen om iets anders na te jagen. 

Als ik de kans zou krijgen om een succesvol coaching bedrijf te runnen met één druk op de knop zou ik het waarschijnlijk niet doen. Ook al zou ik er alle persoonlijke ontwikkeling gratis en voor niets bij krijgen.

Uitgaande van dit kleine gedachte experiment is het bereiken van een doel an sich intuïtief gezien niet genoeg voor lange termijn voldoening. Mogelijk ligt een deel van ons gevoel van voldoening verstopt in het aanmodderen.

Harvard psycholoog Tal Ben-Shahar noemt dit the Arrival Fallacy. Dit is het valse (geloof) dat als we een bepaald doel bereikt hebben, we eindelijk gelukkig worden én blijven. In werkelijkheid voelt het bereiken van dit doel glorieus, maar laat het ons teleurgesteld en verloren achter, omdat we niet zeker weten hoe waar we aan nieuwe energie komen die we eerst verkregen uit het najagen van onze dromen.

Het geluk van succes komt dus niet alleen voort uit het bereiken van een doel. Het is ook de moeilijke weg ernaar toe die het gevoel van succes betekenis geeft.

Doelen bereiken op zichzelf is niet zaligmakend. We moeten beter leren aanmodderen. constructief aanmodderen welteverstaan.

https://www.instagram.com/p/BqcDIQmjPhb/

We zuigen in constructief aanmodderen

Ja inderdaad. Dat heb ik echt gezegd. Wij zuigen tampeloeris in aanmodderen. We kunnen het gewoon niet goed.

Het is ook niet zonder reden dat ik mezelf presenteer als aanmodderexpert. 

Ik vind dat Nederlanders handvatten nodig hebben om met het leven te worstelen. Op een constructieve manier de confrontatie aan moeten gaan met hun problemen. Nog veel te vaak zie ik ons geleid worden door overbezorgde moederstemmetjes in ons hoofd - het verzorgende stemmetje dat briefjes meegeeft aan de gymleraar, met de mededeling dat we niet mee kunnen doen aan de Cooper test omdat we mentaal ongesteld zijn.

STIERENSTR*NT. Daar ga ik weer. Het is bullshit. In de meest Engelse arbeiderswijk zin van het woord. Mijn schrijvers Tourette speelt wederom op door alles excuusjes die ik dagelijks te horen krijg.

Op zoek naar je sleutelbos? Ik snap me dat aanmodderen af en toe zo kan aanvoelen.

Vergeet niet dat jullie aanmoddercoach ook een mens is met zijn beperkingen. Ik ben ervaringsdeskundige nummer #1 in foutief aanmodderen. Dumpert.nl en 9gag.com zijn een lange tijd mijn startpagina geweest om de virtuele crack te nuttigen die ik dagelijks nodig dacht te hebben om gelukkig te kunnen zijn.  

Vandaar dat ik mensen mijn visie op aanmodderen wil geven. Om te zorgen dat:

    • mensen geen onnodige energie verspillen aan worstelen voor dingen die ze niet eens willen.
    • mensen  hun tijd steken in iets waar ze wat aan hebben en niet zomaar druk bezig zijn.
  • mensen de beloning krijgen die ze verdienen voor hun harde werk.

De gemene deler is dat aanmodderen iets toe moet voegen aan de kwaliteit van jouw leven. We willen een gevoel van betekenis ervaren. Iets doen waar we een gevoel van waarde aan kunnen ontlenen.

"Constructief aanmodderen heren. Mieters. Zo heurt 't!"

“Strive not to be a success, but rather to be of value.” - Albert Einstein

Dé geheime werkformule nu gratis te lezen in de laatste 250 woorden van een artikel van een willekeurig zelfhulp bloggertje

In een gesprek met mijn broertje kwam ik tot de conclusie dat ervan uitgaan dat werk plezier moet brengen een gevaarlijke aanname.

Want, wat is nou eigenlijk belangrijk in ons werk (naast plezier)?

In het boek Drive: The Surprising Truth About What Motivates Us ontmaskert Daniel Pink drie kernelement die ons motiveren:

    1. Autonomy: het verlangen om ons eigen leven te bepalen.
    1. Mastery: het verlangen om beter en beter te worden in iets dat ertoe doet.
  1. Purpose: het verlangen om te doen wat we doen om iets te bereiken dat groter is dan onszelf.

In Outliers, noemt Malcolm Gladwell drie andere kwaliteiten die werk moet bezitten om voldoening te geven:

  1. Autonomy
  2. Complexity
  3. Connection between effort and reward

Een duidelijke connectie tussen werk en beloning wordt in ieder geval één keer aangehaald als kwaliteit van stimulerend werk. De stabiele financiële situatie waar mijn broertje het over had lijkt bij te kunnen dragen aan betekenis op het werk. Je moet in ieder geval beloond worden naar de energie die je in je werkt stopt.

Wat opvalt is dat beide heren niet één keer het woord plezier noemen in hun onderzoek naar motivatie en succes in ons leven. Plezier lijkt geen noodzakelijke voorwaarde te zijn in ons werkgeluk. Wellicht is het een bijproduct dat voortkomt uit de overige factoren. Plezier zou in dat opzicht meer het soort plezier kunnen zijn dat vergelijkbaar is met het oplossen van een Rubiks cube of een Sudoku puzzel. Dat is een heel ander soort plezier dan bijvoorbeeld zingen onder de douche (zelfs zonder glazen bol weet ik dat jij dat stiekem leuk vindt). 

Plezier leek voor mij altijd centraal te staan in mijn werkgeluk. In mijn optiek was het een voorwaarde voor die een baan betekenisvol maakt.

Mensen die veel slimmer zijn dan ik beweren echter het tegendeel. Genuanceerder gesteld kunnen we misschien stellen dat het primaire doel van werk wellicht niet het verschaffen van plezier is, maar mogelijkheden moet bieden om constructief aan te kunnen modderen.  

Kweet ut effe ook nie meer hoor. 'T leve is soms verwarrender dan schizofreen zijn met allemaal dyslectische persoonlijkheden.

Eindoordeel

Als we een gebrek aan plezier ervaren, is werk misschien niet de optimale plek om hiernaar op zoek te gaan. Plezier in je werk is leuk, maar deze gevoelens slijten snel. Ze zijn niet duurzaam. Ik moet mijn broertje - met pijn in mijn hart - hierin gelijk geven. Er is een grotere kans dat je plezier haalt uit iets dat je in je vrije tijd doet.

Manieren vinden om meer plezier uit onze persoonlijke tijd te halen is cruciaal voor een goede werk-/privé balans (hoewel ik een werk-/privé balans enigszins bullshit vindt, aangezien werk zo’n beetje alles is wat je ‘doet’ in het leven. Werk heeft in een bepaald opzicht dus meer potentieel om je leven betekenis te geven dan je privé situatie - wat voornamelijk gefocust is op louter plezier ende vermaeck. Maar dat is een andere discussie.) 

Voor een gebrek aan betekenis daarentegen is werk een domein waar veel te winnen valt. Het mooiste aan werk is dat het de kans blijft bieden om nieuwe dingen te leren. En misschien is saaiheid en moeilijke problemen oplossen daar wel een onderdeel van.

Dit neemt niet weg dat ik blijf zoeken naar manier om betekenis aan het leven te geven. Mijn broertje had een mooi punt door te zeggen dat werk niet alleen maar leuk hoeft te zijn. Ondanks dat zie ik mezelf niet zo snel conformeren naar baan die geen betekenis biedt.

Jungle pasfotoJungle pasfoto schietingz

Vergist je niet, dit artikel is vooral bedoeld als perspectiefwisseling. Om te laten zien dat je naast plezier ook andere positieve dingen uit werk kunt halen - dingen die je normaal gesproken misschien niet bewust in je werk waardeert. Mijn visie is minder zwart-wit als de titel suggereert. Ik moedig mensen nog steeds aan om plezier in hun werk te hebben en daarnaar op zoek te gaan. Mijn advies zou zijn om naast het actief nastreven van plezier ook op andere manieren betekenis in je werk te vinden.

Voorlopig blijf ik gewoon nog werken om zoveel mogelijk levens te veranderen met Zowie Zep. Met zoveel mogelijk betekenis, autonomie en complexiteit als dat nodig is.

En voordat ik me weer ga focussen op plezier is het misschien verstandig om eerst die connectie tussen werk en beloning wat meer te stimuleren.

Ik heb ook jong die motte frète.

Mocht je mij van extra schrijversbrandstof willen voorzien, dan kan je altijd een Tikkie uitdelen (per Tikkie voorzie je mij van een dagelijkse caffeïneboost wat neerkomt op 3 koffiecupkoffie). Kattensnoepjes mag je ook sponsoren

Dan kan ik nu weer even verder met het vervullen van mijn autonomy en mastery. Die wetenschappelijke gefundeerde zelfhulp proza om het beste uit jezelf te halen, schrijft zich namelijk niet zomaar...

Kat hartje

P.s. de laatste 250 woorden waar ik het in de subtitel over had waren er eigenlijk 2x zoveel. Alleen ik voel me af en toe genoodzaakt de situatie rooskleuriger aan te bieden dan hij daadwerkelijk isis omdat de gemiddelde concentratiespanne korter is dan die van een goudvis. Als je me wilt bedankt voor het - onder valse voorwendselen - afdwingen van jouw persoonlijke ontwikkeling, mag je altijd een mailtje sturen naar info@zowiezep.nl


Campina reclame Zowie Zep

Werk hoeft niet leuk te zijn, want: werk

tl;dr: Als je op zoek bent naar plezier, is werk niet de ideale plek om dat te vinden. Plezier haal je uit de dingen die je doet in je vrije tijd.” - mijn broertje tijdens de zondagsbrunch.
Volgens mijn broertje is werk een domein waar presteren centraal staat. Werk draait niet om plezier, maar om het investeren in je toekomst en overwinnen van moeilijke situaties. "Maar, hoef werk dan niet leuk te zijn?" vroeg ik aan hem. Is saai werk onvermijdelijk of misschien zelfs noodzakelijk?

“Weet je wel zeker dat je goed bezig bent?”

Ik zit op zo’n standaard beige Ektorp bank van de IKEA - je weet wel, zo'n opgedrongen erfstuk uit mijn studententijd die veel te landelijk is voor mijn interieur - als ik dit stemmetje hoor. Red Dead Redemption 2 is net uit en ik ben gepeerpressured 🍐 door vrienden om hem te halen. Zucht. Ik ben niet klaar voor dit.

“Zowie Zep hè, zei je? ‘Aanmodderexpert’ noem je jezelf…? Schattig. Maar ben je niet veel te jong om mensen te coachen? Investeer je niet liever in een traditionele carrière in plaats van de verwende freelance millennial uit te hangen?”

De stem galmt na in mijn hoofd. Logisch, aangezien het mijn eigen stem is. Hij is actief bezig met het herevalueren van mijn keuze om een eigen onderneming te starten. Vooral omdat het spel* dat ik aan het spelen ben mijn gedachten nogal af laat dwalen, omdat het me nogal aangesmeerd is door een combinatie van waardeloze vrienden en een FOMO.

*Het gaat hier om Red Dead Redemption 2. Zonder hier de Crunchy_WarElf99 uit te hangen; het is best een solide game. Het spel kreeg een 9.5 op een bepaald platform en op een ander platform scoorde het zelfs 10 van de 10 punten. En o ja, de enige andere game die in de afgelopen 2 jaar een 9.5 heeft gekregen is Zelda. Zet dat je niet aan het denken? Oja, hij was ook beter dan GTA V - wat een soort van de enige game is die ik ken naast FIFA en Scrabble. Althans, volgens mensen in mijn directe kennisenkring die jullie niet kennen. Anyways: ik ben gewoon een enorme pushover en makkelijker beïnvloedbaar dan een 16-jarige jongetje die een sigaretje wordt aangeboden door een bovenbouwer.]

Aanschouw hoeveel minimale sociale bewijskracht en autoriteitsargumenten er nodig zijn om een verwende millennial pushover te overtuigen

Mijn ogen staren gefixeerd naar het grote scherm terwijl ik mijn mijn schimmel doelloos door de sneeuw banjer. Ondertussen gaat het stemmetje in mijn hoofd door met zijn betoog.

“Je hebt de verkeerde keuze gemaakt.”

Mijn ogen zijn gefixeerd op het scherm van mijn TV. Geen saccade wijken mijn ogen af van het beeld. Terwijl het televisiescherm steeds verder weg ebt naar de periferie van mijn zicht, hoor ik de stemmetjes in mijn hoofd steeds geleidelijk naar de voorgrond treden. Ze blijven me wijsmaken dat de keuze voor een eigen onderneming een vlucht was en dat mijn 12 uur huurinning per week bij de IKEA weggegooide potentie zijn. Tijd die ik nooit meer terug krijg. Tijd die ik ook had kunnen besteden aan een echte investering in mijn toekomst. Niet eentje als schrijver met een blogje en ambitieuze doch onzekere lange termijn plannen om iets van zijn leven te maken.

Plotseling knal ik met mijn paard tegen een boom aan. Ik schrik wakker uit de ongevraagde monoloog met mijn geweten.

“Alles is voor niets geweest. Er is geen weg terug. Loser.” zegt hij triomfantelijk met zijn borst vooruit. Hij loopt rond als een duif die denk dat hij een pootje schaak gewonnen heeft omdat hij net op het schaakbord heeft gekakt en alle stenen om heeft gesmeten. 

Ik probeer het stemmetje over de rand te drukken. Terug naar de diepe sulci en gyri van mijn neocortex. Terug naar de donkere plek waar het vandaan kwam.

“En dan heb ik het niet alleen over jouw beroerde koopgedrag of vaardigheden als schrijver, maar vooral over jouw leven. Als geheel. N00b.”

Hij maakt een dab en doet daarna die floss dance move die alle basisschoolkinderen momenteel doen. Je weet wel dat dansje waarbij je je heupen tussen je armen heen wiegt. Een soort van als je doggystyle uit zou moeten beelden bij hints, maar dan diagonaal. Als dat ergens op slaat.

Mijn relativeringsvermogen is klaar met de kapsones van het stemmetje. Met een stevige uppercut eindigt hij de monoloogHet stemmetje en zijn negatieve wanhoopsklanken vallen over de rand van de afgrond.

Looosseeerrrrrr…” hoor ik hem nog zeggen, terwijl hij richting het ravijn van mijn geweten valt. 

Een behapbare mental breakdown volgde. Ik was gedisst door mijn eigen geweten. Het liet me achter met een hoop vragen, waarvan één in het bijzonder:  

“Is dit het werk wat ik wil doen?”

Met alle voordelen, haken en ogen die het met zich meebrengt.

“Work, work, work, work, work, work” - Rihanna

Verdwaalde jongen in zonnig grasveld

"Vacation, vaction, vacation, vacation, vaction. You see me do that vacation, vaction, vacation." - Zowie Zep in de goede oude tijd toen we nog door het zonnig gras van Ubud banjerden in plaats van stelling 32 in de IKEA 

Aangezien werk zo’n groot deel uitmaakt van ons leven, is het niet geheel onverstandig om inzichtelijk te krijgen wat belangrijk is in een baan. Voor mij is dat onder andere plezier en zingeving.

Laatst zat ik bij mijn ouders aan tafel. Op zondag hebben we meestal een zondagsbrunch die vergelijkbaar is met het paasontbijt van een gemiddeld gezin (ten minste, als ik mijn vrienden moet geloven). Een mooi moment om als volwassen man op de hoogte te blijven van hoe het met je gezin gaat nu iedereen een zelfstandig volwassen leven heeft. Nu mijn broertje en ik afgestudeerd zijn, zien we elkaar minder vaak. Ironisch genoeg komt dat vaak door werk. Waarom dat Ironisch is vraag je?

Omdat de zondagsbrunch vrijwel het enige moment is waarop ik mijn ouders en broertje zie omdat iedereen te druk is met werk. En laat dat nu uitgerekend het gespreksonderwerp zijn tijdens de zondagsbrunch van 11 november 2018. 

Mijn broertje heeft namelijk een duidelijke visie op werk. Ongeveer net zo duidelijk als mijn geweten. Hij werkt inmiddels als junior adviseur risicomanagement bij een groot consultancy bureau. Hoewel hij 3 jaar jonger is dan ik, rijdt hij momenteel in dezelfde auto als mijn ouders bij elkaar hebben gespaard in  +60 jaar fulltime werken.

Zijn visie op werk is een tikkeltje anders dan de mijne:

“Fulltime werken is een investering in je carrière. Bepaalde keuzes in je carrière kunnen zeer bepalend zijn voor je toekomstige (werk)leven. Kritisch blijven kijken naar je drijfveren en je doel is zeker iets wat je meeneemt in je keuzes. Voor mij is het belangrijk om op dit moment te investeren zodat we [editor’s_note: hij en zijn vriendin] meer kans hebben op de exponentieel beoogde groei [editor’s_note: zeer economisch verantwoord taalgebruik]. Naarmate je ouder wordt is de kans groter dat je in een mooi gouden kooitje komt. Dit gouden kooitje voorziet je van een heel goed inkomen en een relatief lage inspanningslast. Dan kan het genieten gaan beginnen.”

Als ik zijn woorden vrij interpreteer vindt hij dat je hard moet werken als je jong bent, zodat je op latere leeftijd wat gas terug kan nemen. Hij vindt ook dat ‘saai werk’ erbij hoort en dat je eigen wensen conformeren naar het belang van een bedrijf soms noodzakelijk is.

Ook vertelde hij waarom teveel genieten in het ‘hier en nu’ averechts uit kan pakken:

“Als je nu al bezig bent met genieten zal je in de toekomst nooit dezelfde middelen aan kunnen wenden om te genieten. Je zit vast in een minder betekenisvolle baan met een hogere werklast tegen een lagere beloning.”

Zwart-wit gesteld komt dit op mij over als: “Eerst werken, dan leven. Werk hard tot aan je pensioen en zet je spannende levensplannen nog even op een laag pitje.”

Het stemmetje in mijn hoofd knikte tijdens het gesprek met mijn broertje de hele tijd beamend mee. Vooral als je net een aantal tegenslagen te verwerken hebt gekregen, dan lonkt zo’n traditionele kijk op werken alleen nog maar meer.

https://www.instagram.com/p/Bo3PBDDDx_-/

De 'tegenslagen' waar ik het over heb 👆

Hoewel het stemmetje in mijn hoofd overtuigd was, bleef ik achter met lichte scepsis.

De visie van mijn broertje is niet verkeerd of slecht. Het idee van toewerken richting een veilige situatie spreek mij ook aan. Dat is immers waar je als mens evolutionair naar hunkert. Je brein is geprogrammeerd om je kans op overleven zo groot mogelijk te maken. Dat is voor mij niet anders. Hoe graag ik ook experimentele en avontuurlijke dingen doe - ik hou ook van zekerheid. Het is fijn om te weten dat je kunt zorgen en blijven zorgen voor jezelf en eventueel een gezin. 

We leven echter in een tijd waarin bedreigingen minder levensbedreigend zijn als voorheen. We kunnen falen in iets zonder dat het ons meteen fataal is. Er zijn een hoop instanties waar we in een zorgstaat als Nederland op terug kunnen vallen mocht het verkeerd gaan. Bovendien beschikken we in onze meritocratische samenleving over een grote sociale mobiliteit. Tot op zekere hoogte zijn we in staat om onze eigen werk vorm te geven.

Mijn broertje zijn kijk is redelijk traditioneel en lineair. Toewerken richting een stabiele situatie in de toekomst. Exponentieel beoogde groei. Gouden kooitjes. Investeren. 

Een belangrijke vraag die daarom intuïtief bij me opborrelde was:

“Hoeft werk dan niet leuk te zijn?”

Met andere woorden: hoort saai werk erbij? Ik heb hem niet één keer het woord plezier of passie in de mond horen nemen. 

Hipster in zonnig grasveld Zowie ZepItaliaans temperament in Indonesië. Vergelijkbaar met hoe ik op mijn broertje reageer tijdens zondagsbrunches.

Werk is saai

Het gesprek aan de tafel was nog niet voorbij. Mijn broertje beantwoorde mijn vraag over saai werk met een wedervraag:

“Denk je dat ik mijn werk altijd leuk vind?” zei hij op een retorische toon.

“Niet alles in de projecten die ik doe vind ik leuk. Er komt veel bij kijken. Vaak is het enorm moeilijk en frustrerend.”

Maar hij zag dit niet als een probleem:

“Werk gaat niet alleen maar over ‘leuk’ zijn. Het is een domein waarin presteren centraal staat. Het draait niet alleen maar om plezier, maar ook om persoonlijke ontwikkeling. En die ontwikkeling komt voort uit het bereiken van moeilijke dingen. Persoonlijke ontwikkeling zit voor mij daarom verankert in mijn carrière en de stappen die ik daarin wil zetten.”

Dat werk soms saai was, was voor hem bijna vanzelfsprekend:

“Mensen hebben een oneindige angst voor saai werk. Mijns inziens hoort dat er nou eenmaal af en toe bij. Als je altijd maar op zoek blijven gaan naar werk dat plezier en oneindige vervulling brengt, kan je nog lang blijven zoeken.”

Werk draait volgens mijn broertje om investeren in de toekomst en het overwinnen van moeilijke situaties. Saai werk is vanuit deze gedachte bijna onvermijdelijk. Je kan namelijk niet alles hebben.

“Als je op zoek bent naar plezier, is werk niet de ideale plek om dat te vinden. Plezier haal je uit de dingen die je doet in je vrije tijd.”

Niet echt het antwoord waar ik gelukkig van werd. Het bracht de nodige cognitieve dissonantie in me teweeg, aangezien het pad dat ik bewandel loodrecht staat op wat mijn broertje me zojuist adviseerde; accepteren dat saai werk een noodzakelijk investering in jezelf is.

Daar zat ik dan met mijn artikelen over plezier en geluk. Een beetje positief psychologisch te wezen.

Er was echter één punt waar ik nog geen duidelijkheid over had:

“Er is een verschil tussen saai en betekenisloos werk. Saai werk kan ik nog mee leven

Alleen ik wil wel betekenis: waarde toevoegen en mensen helpen.”

Is dat teveel gevraagd?

Zelfs volgens mijn broertje is dat niet teveel gevraagd

In een notendop: saai… óf betekenisloos?

Als we kort de balans opmaken, kunnen we concluderen dat werk niet alleen om plezier draait, maar ook om het overwinnen van moeilijke situaties. Vanuit dit perspectief is plezier mogelijk niet de juiste maatstaf om te evalueren of onze tijd op werk time well spent is.

Het idee dat het niet goed is als je werk saai is gaat ervan uit de werk leuk moet zijn. En als het dat niet is, is het per definitie slecht. Maar is dat wel zo? Volgens de redenering van mijn broertje slaat dit als een l*l op een drumstel.

Saai werk hoort erbij volgens hem. We spenderen niet uren op ons werk om zomaar plezier te hebben. Er komt meer bij kijken dan alleen fun, fun, fun, fun.

De vraag is wat nog meer om de hoek komt kijken. Want als werk niet leuk hoeft te zijn, wat moet het dan wel zijn?  Daarover volgende week meer. Dun, dun, dun, dun. Cliffhanger funnnnnn. 

Om de hoek kijken tijdens een Campina commercial shoot in Indonesië


Pier 15 Breda skateboarden pool

Het doel van het leven is niet gelukkig zijn; het is zingeving

tl;dr: geluk en zingeving mogen dan wel vaak in één adem genoemd worden, maar als het op ons welzijn aankomt zijn het twee totaal verschillende concepten. In plaats van massaal op zoek te gaan naar de heilige graal om gelukkiger te worden, ligt het antwoord misschien verborgen in een andere hoek. Zoeken wij wel naar geluk op de goede plek? Uiteindelijk wil je meer dan alleen een poepmachine zijn die alleen goed is voor het uitademen van koolstofdioxide zodat planten groeien. Wordt het niet eens tijd om je geluk op de korte termijn zo nu en dan te laten schieten en te focussen op meer zingeving?

“Those who have a why to live, can bear with almost any how.” – Nietzsche

Een te lange tijd dacht ik dat zelf ook dat er maar één nastrevenswaardig doel was in het leven, namelijk gelukkig zijn.

Klinkt best logisch, toch? Waarom zou je door alle pijn en worstelingen heen moeten als je ook gelukkig kunt worden op andere manieren? Dat is hetzelfde als met blote voeten over brandende kolen en glas lopen als je er ook in een met bladgoud en robijnen ingelegde draagkoets overheen gedragen kan worden.

Of eentje met een leuk backpack parapluutje en een cabriodak voor je acaciaroze pluim

 

Of wat dacht je van eentje met relaxte hangmat; ook zeer comfortabel

Ik geloof niet dat ik de enige persoon ben die dit gelooft. Als je een gemiddelde persoon op straat zou vragen wat hij of zij uit het leven wilt halen, zal de meerderheid je zeggen dat ze gelukkig willen zijn.

Sterker nog, als je om je heen kijkt zie je alleen maar mensen die obsessief op zoek zijn naar geluk. We kopen allemaal sh*t die we niet nodig hebben, naaien met mensen waar we niet van houden, werken hard voor mensen die we niet eens mogen en vluchten massaal in onze harembroeken naar Azië. En dat is slechts het topje van de ijsberg.

Waarom doen we dit? Je zou kunnen zeggen dat het je eerlijk gezegd geen flikker uitmaakt waarom. Dat je geen psycholoog, socioloog, antropoloog of iets ander met -loog erachter bent en vooral wilt weten jou dan wél gelukkig maakt. Helaas voor jou surf je op het blog van een afgestudeerd psycholoog. Ik ben daarnaast ook een nerd en verliefd op waarom-vragen beantwoorden.

Bovendien klinkt het aan de oppervlakte allemaal heel onschuldig. Onze persoonlijk zoektochtjes naar geluk. Maar in de realiteit is het toch een stuk minder onschuldig dan we denken. Onze perceptie dat geluk een oplossing is voor alle moeilijk problemen in ons leven is gevaarlijk en op zijn minst misleidend te noemen. Obsessief streven naar geluk is in mijn optiek zelfs één van de oorzaken van onze menselijke misère.

"Wat moeten we dan in hemelsnaam najagen als zelf geluk je niet meer gelukkig maakt?" - goede vraag

Of je wanderlust

En daar lig je dan. Vrijdagavond. Alleen in bed. Je ogen staren naar het korrelige plafond. Klaas Vaak lijkt zijn nachtdienst te hebben geskipt. "Waar blijft die k*t kabouter met dat slaapzand?" zeg je in jezelf. "Dit feestje in mijn eentje mag wel ophouden. Ik ben klaar met deze solonaise."

Tijdens deze slapeloze nachten lig je alleen opgesloten met je gedachten. De ongemakkelijke stilte die je ervaart wordt maar al te graag opgevuld door je brein. Je wordt gedwongen om in dialoog te gaan over je leven:

"Je hebt deze week van alles gedaan: je bent gaan stappen met vrienden; je hebt een tumultueuze nacht beleefd met een willekeurig persoon; je hebt frisse nieuwe Vansjes gehaald; je hebt eindelijk die vakantie naar Indonesië geboekt. Hoe voelt dat nou?" - brein

"Op zich best goed hoor brein. Waarom wil je dat weten?" - ietwat achterdochtige jij

"Nou, gewoon. Zomaar eigenlijk. Ofzo. Oh nog één vraagje: nu je dit alles hebt, kan je nou echt zeggen dat je gelukkiger bent?" - brein

"Gelukkiger niet echt denk ik. Het maakt me wel blij... Soort van." - jij

"Soort van? Je bent nu nog niet helemaal gelukkig zeg je? Wat is dan de volgende willekeurige gouden draak die je wilt achtervolgen, zodat jij wel 100% gelukkig bent?"

Dag in dag uit zijn we bezig met dingen najagen die ons gelukkig zouden moeten maken. En nog steeds zijn we niet écht gelukkig. Mensen in arme landen lijken zelfs gelukkiger te zijn dan wij.

"Wat is dit duivelse concept van geluk dan precies? Ik snap er helemaal niks van." - jij (& ik)

Terug naar de tekentafel. Een manier om een bepaald concept beter te begrijpen, is om een stel landen te vergelijken en te kijken hoe ze verschillen. Cross-cultureel onderzoek noemen ze dat.

In of je wanderlust gaf ik al een voorzetje op de vraag “waarommensen in arme landen gelukkiger zijn?” We namen de cultuur in oosterse landen onder de loep en vergeleken dat met onze westerse cultuur. Toen kwamen we tot de enigszins voorbarige conclusie dat onze individualistische samenleving en meritocratische principes zowel een vloek als een zegen waren.

In een samenleving waar je verantwoordelijk bent voor je eigen succes ben je dat ook voor je eigen falen. En een grotere kans op succes impliceert ook dat er een grotere kans bestaat om keihard te falen. Uit deze mogelijk kans om te falen ontstaat er een soort baseline niveau van angst dat ons wijsmaakt dat onze hypothetische faal-nachtmerries ooit misschien werkelijkheid worden.

Met andere woorden: we leven in een permanente staat van faalangst. En dat komt doordat onze samenleving zo is opgebouwd, dat we niet alleen enorm kunnen stijgen op de maatschappelijke ladder maar ook enorm kunnen dalen. Of keihard naar beneden kunnen donderen.

Of zoals psycholoog Martin Seligman aankaart in Learned Optimism:

“The growth of the individual means that failure is probably my fault - because who else is there but me?”

Het samenlevingsmodel dat resulteerde in ons geluk en succes, lijkt tegelijkertijd ook de oorzaak te zijn voor ons ongeluk en falen. Lekker paradoxaal karaktertje ook weer. Oh wat houd ik ervan om rond te fietsen in de paradoxen des levens.

Rijke mensen verveling 

Onze individualistische samenleving is zowel perfect als vreselijk te noemen in onze zoektocht naar geluk. Het voordeel van individualisme is dat iedereen in staat is om de kwaliteit van zijn leven te maximaliseren. Individualisme is een enorme motivator in het aanmoedigen van mensen om zichzelf te verbeteren en hun volledige potentieel te bereiken. Een ander voordeel is de explosie van welvaart die daarmee gepaard is gegaan (GDP Nederland #16 op de lijst met rijkste landen madderf*ckers).

Mijn melo-dramatische ikke ziet echter ook de keerzijde van de medaille. Onze rijke en moderne samenlevinkjes leiden aan een gebrek aan zingeving. In de tijden dat we nog niet teveel geld hadden waren mensen vooral gericht op overleven. Ze hadden niet echt tijd om over de zin van het leven na te denken omdat ze hun handen vol hadden om brood op de plank te toveren.

Of zoals Baumeister – de man van deze paper, die momenteel best wel een soort GOAT in positive psychology land is – het mooi verwoord:

“Desperate people do not ponder the meaning of life. When survival is at stake . . . life’s meaning is irrelevant. The meaning of life is a problem for people who are not desperate, people who can count on survival, comfort, security, and some measure of pleasure.” - 🔥

Waar struggles eerst onlosmakelijk gekoppeld waren aan ons leven, hebben wij als westen het voor elkaar gekregen om vrijwel alle struggles uit ons leven te elimineren. Alle tijd en energie die eerst werden opgeslokt door onze worstelingen moeten we nu ergens anders kwijt. Het gevolg is dat we onze eigen struggles creëren.

En dat is niet bepaald iets waar wij mensen heel goed in zijn. Kijk maar naar de Zwarte Pietendiscussie,  de NS die voortaan stopt in HeerenGenderneutraalveen of vrouwen die hun haar paars verven om een feministische blog te beginnen waarin ze klagen dat er geen donkere vrouwelijke hoofdrolspeler in Super Mario Bro’s zit.

Simon Says BredaAls je het té goed hebt ga je net als ik influency foto's maken voor een graffiti muur om te hopen dat je gebrek aan persoonlijkheid niet opvalt #eigenzinnig #stoer

We hebben het eigenlijk veel te goed dan goed voor ons is. Waar we vroeger nog religie hadden om ons leven zingeving te geven, proberen we volgens Baumeister nu op onze eigen manier zingeving te creëren via onze identiteit en zelfkennis. We zoeken naar een overkoepelende missie. Iets waarmee we onze levens naar een hoger niveau kunnen tillen.

"Het kan toch niet zijn dat je alleen maar goed bent om koolstofdioxide uit te ademen voor planten?" - ik in mini existentiële crisis

We willen meer zijn dan dat. We willen ons toch een beetje speciaal voelen.

Baumeister denkt dat precies dit het probleem is in onze moderne maatschappij. Onze zoektocht naar een stabiele vorm van zingeving in de welvarende westerse samenleving is moeilijk. Hij gaat zelf nog een stap verder en zegt “de zingeving van je eigen leven creëren klinkt als een leuk ideaal, maar in de realiteit is het haast onmogelijk.”

Waar moeten we dan op zoek naar onze missie of zingeving in ons leven?

Mensen in arme landen zijn NIET gelukkiger 😱

Op 6 september kwam in ik aanraking met iets dat mij gelukkig maakt in mijn zoektocht naar geluk.

"Ho, ho, ho eens even Zowie Zep."

“Wat lees ik in de deeltitel hierboven?” hoor ik je nu denken. “Eerst schrijft hij een artikel waarin hij zegt dat arme mensen gelukkiger zijn en vervolgens beweert hij dat arme mensen niet gelukkiger zijn. Hoe kan ik deze gast – die chronisch op Instagram aan het haten is terwijl hij meer foto’s van zichzelf plaatst dan een gemiddelde groep vrouwen voor een stapavond - nou nog serieus nemen? Hypocriete stinkinfluencer!"

https://www.instagram.com/p/BnilhrmHXGZ/?taken-by=zowiezep

“Maar hé, ik ben ook maar iemand die na 846 foto’s nog steeds niet wilt accepteren dat hij gewoon lelijk is en nog steeds beweert dat het aan de slechte hoek ligt.” – Ik die een grapje maakt over hoe lelijk hij om meer likeable over te komen (in de hoop dat mensen hem niet als arrogant zien).

(p.s. want jullie vinden me niet arrogant ondanks alle foto's. Toch? #onzeker).

Nu voel ik me een beetje net als dat ene meisje op de middelbare, die bij proefwerken altijd zei dat ze niet geleerd had en standaard minimaal een 9.3 haalde.

Terug naar het verhaal. Moet je mij nog serieus nemen? Ik denk het wel. Onlangs ben ik namelijk 27 jaar oud geworden en ben nu afgerond een dertiger. Ik draag nu 78% van de tijd matchende sokken en ga met het bonnetje terug naar de servicebalie als een product dubbel gescand is. Ook al is het een pak Toscaans gekruide krieltjes van 0.99 cent. En dát is wat ik volwassen noem mensen.

Bovendien kan je in mijn vorige artikel lezen dat het mensen in mijn omgeving opviel dat "mensen in arme landen zoveel gelukkiger zijn." Zelf geloof ik sowieso niet dat geluk een staat van zijn is. Ik zie het meer als een bijproduct van alle dingen die je doet. Dat is punt één. En punt twee: ik wilde vooral het belang van de waarom benadrukken. Leuk die focus op geluk, maar er is meer dan dan. We moeten op zoek gaan naar iets groters dan onszelf.

Terug naar het verhaal. Nogmaals. Wat maakte mij zo gelukkig in mijn zoektocht naar geluk?

6 september 2018 ontving ik misschien wel het mooiste verjaardagscadeau dat ik kon wensen: een pareltje van een cross-culturele studie naar geluk. Op basis van de titel kan je jezelf misschien wel voorstellen wat mij zo intens gelukkig maakte:

Residents of Poor Nations Have a Greater Sense of Meaning in Life Than Residents of Wealthy Nations.

Mensen in arme landen hebben beteknisvollere levens dan mensen in rijke landen. Ik weet het. Jij kan ook Engelse zinnen vertalen. Daar heb je mij niet voor nodig.

But WAIT there’s more!

But wait there is more

Arme landen scoorden niet alleen hoger op zingeving (meaning in life), maar er bleek ook een omgekeerde relatie te bestaan: rijke landen scoorden hoger op tevredenheid met hun leven (life satisfaction).

Kort door de bocht: mensen die meer zingeving ervaren zijn over het algemeen armer en mensen die zich gelukkiger voelen zijn over het algemeen rijker.

Dit is echt geweldig omdat de manier waarop ik naar geluk kijk nooit meer hetzelfde zal zijn. Zingeving heb ik altijd als een conditie voor geluk gezien. Om van synoniemen te spreken is een groot woord, maar ze worden zo vaak in één adem genoemd dat je bijna zou denken dat ze hetzelfde ding zijn.

Ik had de neiging om te denken dat geluk en zingeving onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Wetenschap laat nu zien dat ze ook los van elkaar bestaan.

Wauw. Je kunt niet voorstellen hoe blij is was met dit inzicht. Soms ben ik echt een total geek #guilty✌

Studeren met katTo-Do lijstjes maken met Keef voor vakantie in Indonesië <3

De inwoners van arme landen leven in verre van ideale omstandigheden en de overgrote meerderheid geeft aan een belangrijke missie te hebben of veel zingeving te ervaren. Nu zullen jullie ongetwijfeld benieuwd zijn waarom wij welvarende westerlingen minder zingeving ervaring dan onze onderevenaarse medebewoners.

De auteurs van het artikel geven een aantal verklaringen voor dit gebrek aan zingeving:

  • Rijke landen zijn hoger opgeleid en onderwijs stimuleert kritisch denken, wat op zijn beurt korte metten maakt met zingeving.
  • Rijke landen krijgen minder kinderen en kinderen bieden veel zingeving (kijk maar naar wat kinderen doen met PSV speler Quincy Promes).


Quincy Promes voor het vaderschap


Papa Promes 

  • Rijke landen zijn minder religieus en religie is nog altijd een belangrijke bron van zingeving.

Genoeg aannemelijke verklaringen om uit te kiezen.

Oh my god

Tijd voor een algemene conclusie uit het artikel:

“We found that religiosity mediated the negative effect of wealth on meaning in life. As society becomes wealthier, religion becomes less central to people’s life. As religion becomes less central to people’s life, more people lose a sense of meaning in life.”

Blijkbaar speelt religie een belangrijke rol in de zoektocht naar zingeving. Een verlies in geloof impliceert een verlies aan zingeving. Ons gebrek aan een heldere levensmissie of doel om te leven, lijkt voor een groot deel te wijten aan onze goddeloze levens.

Maar waarom biedt religie dan zoveel zingeving in het leven?

Een erop los filosoferende Baumeister stelt dat religie een systeem geeft waarmee mensen hun dagelijkse ervaringen kunnen verbinden tot een coherent geheel. Het geeft structuur aan onze ogenschijnlijk structuurloze menselijke levens. Religie is onze mentale TomTom als we weer even helemaal de weg kwijt zijn.

Religie zorgt ervoor dat alle punten in ons levens met elkaar verbonden worden, waardoor wij beter in staat zijn om hier zingeving uit af te lezen.

Een mooi voorbeeld hiervan is toen Hurricane Katrina in 2005 toesloeg in Amerika. De ramp was een verschrikkelijke tragedie en verwoestte de levens en hoop van duizenden mensen. In de nasleep van ramp vroegen veel mensen zich af: “Waarom moest dit gebeuren?” en “Waarom overkwam dit mij en niet anderen?”

Een van de meest gangbare verklaringen was dat het een daad van god was. Zoals ook een 29-jarige Hurricane Katrina survivor het mooi verwoord:

“If you look at it as a blessing, that what happened has nothing to do with you being a bad person or good person, it’s just it’s an act of God that prompted it all. And we have no control over that.”

In wetenschappelijk onderzoek naar de ramp bleek dat religie een belangrijke rol speelde in het zingevingsproces. Overlevenden die bloot waren gesteld aan de meest extreme ellende waren het snelste geneigd om de ramp uit te leggen als een daad van god11.

Ik, geloofje

Religie speelt ongetwijfeld een kritische rol in het construeren van zingeving uit extreme tegenslagen. En niet alleen in het geval van tegenslagen biedt religie zingeving. Wetenschappelijk studies hebben aangetoond dat het een significante impact kan hebben op het psychologische welzijn van mensen10. Het kan helpen in het voorkomen van ziekte, de bevordering van het mentale welzijn en de adaptatie aan een alsmaar veranderende leefomgeving1.

Het is de taak van religie om zingeving te geven aan het leven van een persoon,” zei Jung ooit eens2. Religie geeft een gevoel van zingeving en een betekenisvolle richting aan iemands leven. En een verzameling van experts geloven dat een gevoel van zingeving essentieel is voor de mentale gezondheid.

Alleen wat nou als je niet geloofd? Wat nou als je denkt dat er helemaal geen god is, net als ik. Als je het idee hebt dat als er ergens een almachtig wezen zou bestaan, hij niet zo ziek onzeker zou doen en zijn onvolmaakte volgelingen zou vragen om zijn almachtige hoedanigheid continue te bevestigen door infantiele liedjes voor hem te zingen. Als hij dan toch zo almachtig is: kan hij dan een steen maken die hij zelf niet op kan tillen? En waarom zou hij kleine kindjes leukemie geven? En waarom geloven mensen die in dezelfde regio geboren zijn toevallig allemaal in dezelfde god? En waarom waren er vroeger, toen mensen andere problemen hadden dan nu, er ook andere goden dan nu?

Ik denk bijvoorbeeld dat het niet zonder reden is dat we de Griekse god Zeus - heerser over de hemel, lucht, het weer en de bliksem - niet meer aanbidden. Als onze boot nu kapseist door een grote golf in een storm vol met gevaarlijke bliksem, dan weten we dat het komt door afkoelende lucht die opstijgt, vervolgens condenseert en onder invloed van hitte gigantische dikke donderwolken vormt.

Niet omdat Zeus boos is omdat je gisteravond vergeten bent een geit of je schoonmoeder (true story) aan hem te offeren. Meer omdat meteorologie inmiddels een verklaring heeft gevonden voor het ontstaan van storm.

Complete rationele logica vertelt me dat god een denkbeeldig vriendje voor volwassenen is en mijn atheïstische kijk op de wereld niet strookt met het mogelijke bestaan van een hoger opperwezen.

Gevoelig onderwerp religie. Ik dwaal af. Zoals je waarschijnlijk al een beetje vernomen hebt, ben ik niet gelovig. Ik ben daarentegen wel op zoek naar zingeving.

“WAAR HAAL IK DAN IN VREDESNAAM ZINGEVING VANDAAN?” – paniek monster in mij

Fuego het paniekmonstertje
Fuego het paniekmonstertje 🔥

Op zoek naar zingeving

“You don’t become happy by pursuing happiness. You become happy by living a life that means something,” - Harold S. Kushner.

Onderzoek heeft aangetoond dat zingeving enorm belangrijk is voor ons psychologisch welbevinden en een effectieve manier is om adaptief met lastige situaties om te gaan. Zingeving is positief gecorreleerd met meer zelfvertrouwen8, tevredenheid over je leven9, adaptievere copingsmethoden(manieren waarop je met tegenslag omgaat), algemeen positiever functioneren2 en nog veel meer.

Religie is uitermate geschikt om antwoord te bieden op een aantal van de belangrijkste levensvragen waar wij mensen tegenaan lopen – en waar we zonder religie nooit antwoord op zouden krijgen. Geloof helpt ook bij het oplossen van het zingevingsloze en existentiële vacuüm waar wij als mens soms in kunnen verkeren, en voor sommige personen uitmondt in pathologisch gedrag zoals depressie, neuroses, drugsmisbruik, suicidaal gedrag en alcohol afhankelijkheid6.

“DAT wil ik allemaal niet. Maar ik wil ook me ook niet gedwongen voelen om te beginnen met geloven. WAT NU?” - Fuego het paniekmonstertje 🔥

“HOE kan ik zingeving vinden ZONDER religie?” – Fuego het paniekmonstertje 🔥

Om hier antwoord op te krijgen moeten we kijken op welk vlak religie zingeving biedt. Baumeister heeft een helder idee over de rol van geloof in het creëren van zingeving in het leven:

“Religion deals with the highest levels of meaning. As a result, it can interpret each life or each event in a context that runs from the beginning of time to future eternity. Religion is thus uniquely capable of offering high-level meaning to human life. Religion may not always be the best way to make life meaningful, but it is probably the most reliable way.”

Met andere woorden: geloof is wel een manier om zingeving te vinden, maar niet manier.

"Wet is den wel the best way mister Sowie Zap?"

Wat is dan wel de meest betrouwbare manier om zingeving te vinden?

Een deel van de oplossing ligt het in verschuiven van onze focus als samenleving. Als we zouden stoppen om ons zo druk te maken om oppervlakkig shit en deze tijd zouden investeren in onze persoonlijk groei - dat zou een fantastisch begin zijn.

Het najagen van alsmaar meer geluk geeft ons niet genoeg zingeving. Misschien wordt het tijd om te jagen naar een meer betekenisvolle why.

Als je kijkt naar religie en andere spirituele instanties, zie je dat er vaak en sterke focus ligt op het bereiken van een ultieme en verheven staat. Veel geloof is gericht op verlossing - het redden van de ziel van ondeugd en de consequenties daarvan. Gelovigen leggen daarmee het einddoel van hun leven in de handen van een externe kracht, namelijk de verlosser (in welke hoedanigheid hij dan ook mag bestaan).

Dat is gevaarlijk om de volgende reden; zodra jij de verantwoordelijk over jouw eigen leven in de handen van iemand anders legt heb jij geen controle meer over jouw persoonlijke ontwikkeling. De menselijke geest is een eindeloze zee van complexiteit en controleert onze volledige perceptie van de realiteit. Met het oog op de complexiteit van ons leven is het wellicht verstandig om deze taak niet over te laten aan iemand anders.

Niemand is vooruit gekomen door wanhopig te wachten tot hij of zij gered werd (misschien wel aangekomen omdat ze gewacht hebben tot ze een ons wogen ha ha).

“Dus zeg je pity party af. Raap jezelf bij elkaar. En neem de volledige regie over je eigen leven als een narcistische regisseur die een autobiografie aan het maken is.” – de Tony Robbins in mij

Persoonlijke groei moet meer dan alleen een hobby worden of die extra kers op de taart. We moeten in onze eigen geest duiken en onze persoonlijke groei een prioriteit maken. Niet iets dat je erbij doet door een Instagram account met life quotes te volgen. Of één keer in de vier maanden naar een tentoonstelling over metershoge drollen in museum Boijmens te gaan.

We moeten erachter komen wat geluk en zingeving werkelijk betekenen. En dan het soort geluk en zingeving zonder het aanbidden van een god.

Kat hartjeEven voor de duidelijkheid: dit is alvast het antwoord. 

Zingeving voor jou

Maar wat is het verschil tussen geluk en zingeving dan precies?

Geluk lijkt zich vooral af te spelen in het hier en nu. zingeving, aan de andere kant, lijkt vooral te gaan over het bereiken van een flow in het heden, verleden en de toekomst. zingeving gaat over het verbinden van jouw punten in een groter geheel.

Of zoals socioloog & geluksexpert Christine L. Carter in haar boek ‘The Sweet Spot: How to Find Your Groove at Work and Home’ mooi uitlegd:

“Compelling research indicates that the pursuit of happiness — when our definition of happiness is synonymous with pleasure and easy gratification — won’t ultimately bring us deeper feelings of fulfillment; it won’t allow us to live in our sweet spot. Although we claim that the “pursuit of happiness” is our inalienable right and the primary driver of the human race, we humans do better pursuing fulfillment and meaning — creating lives that generate the feeling that we matter.”

Gelukkig willen zijn kan je minder gelukkig maken. Focussen op geluk werkt ironisch genoeg contraproductief. Mensen die een groot belang hechten aan gelukkig zijn hebben zelfs meer gezondheidsproblemen dan mensen die dit niet doen4. Dat is lastig te verteren in een individualistische samenleving als de onze waar je het gros van je tijd spendeert aan het obsessief zoeken naar je eigen geluk.

Onze samenleving maakt het voor iedereen mogelijk om zijn eigen geluk te maximaliseren. Hoe kan het dan dat we onszelf ondanks alle mogelijkheden nog zo vaak onzeker, ongemotiveerd, stuurloos en leeg voelen.

Rivier des levens

Mijn persoonlijkeheld Tim Urban van Waitbutwhy vergelijkt het met een rivier. We zwemmen allemaal in een rivier die we niet uitgekozen hebben. Op een dag werden we wakker en zijn we meegenomen in een stroming van onze ouders, opvoeding, cultuur, educatie en toevalligheden. Gaandeweg is ons verteld hoe de rivier werkt en hoe we moesten zwemmen; dat we met de stroming mee moesten gaan om niet kopje onder te raken.

Tot het moment dat we gedwongen worden om bewust te zijn van de algehele zingevingloosheid van het leven. Plotseling werden we opgezadeld met de autonomie over ons eigen geluk. En daar zitten we dan met één prangende vraag: waarom?

“The two most important days in your life are the day you are born and the day you find out why.” -  Mark Twain

In Man’s Search for Meaning gaat Viktor Frankl dieper in op hoe je jouw why kunt vinden. Eigenlijk kan je zijn het boek nauwelijks samenvatten. Wat wil je van een psychiator, neuroloog en overlever van de Holocaust? Ik heb het geprobeerd, maar het is vrijwel onmogelijk om ook maar één letter weg te halen

Met veel moeite heb ik 5 simplistische levenslessen gedestilleerd om meer zingeving in ons leven te brengen:

  1. “He who has a why to live, can bear with almost any how.”
  2. Liefde is het ultieme en hoogste doel waar een mens naar kan streven.
  3. Als we niet langer in staat zijn de situatie te veranderen, moeten we onszelf uitdagen te veranderen.
  4. Je kan aan alles wennen. Het brein en je lichaam zijn sterker dan je denkt.
  5. Pas je attitude richting onvermijdelijke tegenslagen aan.

Door je voortaan te richten op de why zal alles veranderen.

Maar er komt meer bij kijken. Je zal nooit vinden wat zingeving voor jouw leven inhoudt als je niet actief op zoek gaat naar wat wel en wat niet werk voor jou. Je kunt het niet afdwingen. Het is ook niet iets dat je in één keer zult vinden. Zoiets gaat niet over één nacht ijs.

“Dont act like you are walking around with a Tshirt that says "I give Up!" on the front and on the back saying "I never started trying!" - random quote van iemand die best cool klinkt

De stroming van de rivier heeft je al die tijd meegesleurd zonder dat je het doorhad. Er is ons verteld wat de regels van de rivier zijn, hoe we moeten zwemmen en wat onze doelen moeten zijn. Onze taak was vooral om te slagen op het pad dat voor ons uitgestippeld was, zonder er zelf actief over na te denken. Ons succes werd min of meer voor ons gedefinieerd. Het enige dat wij hoefden te doen was zo goed mogelijk aan dit gewenst beeld voldoen.

Tot we het punt bereikten waarop we iets meer ademruimte kregen om actiever op zoek te gaan naar onze eigen interesses. Voor veel mensen is dit het moment waarop ze de middelbare school verlaten en in de vijver van het hoger onderwijs terecht komen. Na 18 jaar worden ineens wakker aan het einde van een wilde rivier en in een vijver geschopt met de boodschap: "en gaan nu maar eens iets van je leven maken".

vijver getekend

Alleen door consistent en constructief actie te ondernemen kan je achter de why in jouw leven komen en iets van je leven maken. De maatschappij zal je adviezen meegeven in de trant van "volg je passie" en soortgelijke ambigue geluksformules. Als een advies je achterlaat met een wijsvinger die aan je achterhoofd krabt is het geen goed advies. Een goed advies zet je aan tot actie.

Voor zover er al zoiets als een passie bestaat, is het niet iets dat ontstaat. Zoiets ontdek je. Sterker nog, je ontwerpt het.

Het construeren van het beste leven dat je kunt leiden is een proces van ontwerpen, testen en verbeteren. Dag in, dag uit. Week na week. Maand na maand. Jaar na jaar. Net zolang totdat jouw authentieke ‘ik’ in lijn ligt met jouw missie in het leven.

In plaats levenskeuzes te maken op basis van hoe gelukkig ze je laten voelen, kan je beginnen om je leven meer zingeving te geven door te focussen op de dingen die ertoe doen. Start iets dat groter is dan jezelf. Iets waar je in gelooft. Jaag na wat beteknisvol voelt.

Ook al betekent dat soms het opgeven van geluk op de korte termijn.

Je doel voor het nieuwe hoofdstuk in jouw leven moet zingeving zijn. Kijk eens hoe dat bevalt.

Bronnen 

  1. Emmons, R. A. (2003). The psychology of ultimate concerns: Motivation and spirituality in personality. London: Guilford.
  2. Diener, E., & Seligman, M. E. P. (2004). Beyond money: Toward an economy of well-being. Psychological Science in the Public Interest, 5, 1-31.
  3. Jung, C. G. (1961). Memories, dreams, reflections. New York: Pantheon.
  4. Mauss, I. B., Tamir, M., Anderson, C. L., & Savino, N. S. (2011). Can Seeking Happiness Make People Happy? Paradoxical Effects of Valuing Happiness. Emotion (Washington, D.C.), 11(4), 807–815.
  5. Pargament, K. I., Magyar, G., & Murray, N. (2005). The sacred and the search for significance: Religion as a unique process. Journal of Social Issues, 61, 665-687.
  6. Reker, G. T., & Chamberlain, K. (2000). Exploring existential meaning: Optimizing human development across the life span. CA: Sage
  7. Sherman, A. C., & Simonton, S. (2011). Effects of personal meaning among patients in primary and specialized care: Associations with psychosocial and physical outcomes. Psychological Health, 4, 1-16.
  8. Steger, M. F. (2006). An illustration of issues in factor extraction and identification of dimensionality in psychological assessment data. Journal of Personality Assessment, 86, 263-272.
  9. Steger, M. F., & Kashdan, T. B. (2006). Stability and specificity of meaning in life and life satisfaction over one year: Implications for outcome assessment. Journal of Happiness Studies, 8, 161-179.
  10. Stephens, N.M., Fryber, S.I., & Markus, H.R. (2012). Who Explains Hurricane Katrina and the Chilean Earthquake as an Act of God? The Experience of Extreme Hardship Predicts Religious Meaning-Making. Journal of Black Studies, 42(3), 360 – 378.
  11. Wong, T. P. (1989). Personal meaning and successful aging. Canadian Psychology, 30(3), 516-525.

Rant: gelukkig zijn is niet genoeg

tl;dr: geluk is een doel dat wij als mensen universeel na lijken streven. Niemand lijkt eraan te kunnen ontsnappen. Tegenwoordig wordt er echter veel te makkelijk over geluk en positiviteit gedaan. Alsof het normaal is om de hele tijd aan de zonnige kant van de weg te lopen. Verontrustende cijfers laten zien dat er een groeiende behoefte is aan hulp. Er bestaat een collectief onvermogen om met moeilijk situaties te dealen. Het gevolg: iedereen brandt uit. De stress op ons zenuwstelsel die voortkomt uit leven in onze overprikkelde wereld is teveel voor iedereen die er niet actief mee om leert gaan. Onze wereld is extreem verandert en we hebben niet geleerd hoe we ermee moeten dealen. In 4 stappen leg ik je uit hoe progressieve mindfulness je brein kan herprogrammeren om automatisch positiever te denken. 

Ik ben allesbehalve een geluksgoeroe. Mijn credo is niet voor niets “ik modder ook maar wat aan”. Geluk is iets prachtigs. Het is de gouden draak die we allemaal achtervolgen. Inclusief ik. Leven gaat ons alleen niet altijd even makkelijk af. Waarom zie ik dat nergens terug? Kunnen we niet gewoon eerlijk zijn naar elkaar en onszelf en ervoor uitkomen dat het leven soms gewoon k*t is? Misschien kunnen we dan, nadat we dit allemaal beaamd hebben, gezamenlijk toewerken naar een duurzame oplossing.

Tegenwoordig wordt er veel te makkelijk over geluk en positiviteit gedaan. Je wordt doodgegooid met onvermoeibare mensen die om 4:45u opstaan met een kussen dat vibreert, om na een kop koffie met klont yak-boter over te gaan in anderhalf uur Hatha-yoga en daarna soepel in hun perfect geordende leventjes rollen. Wel pas nadat ze hun 2,5 kind in de babbaboe bakfiets naar peuter Mindfulness brengen terwijl ze een selfie maken met van hun gojibes-boekweitshake van tof & peer.


Dames ik weet niet of ie ook waterproof is hoor 😳

Nu lijkt het alsof IK de persoon ben die verzuurd is. Ik weiger echter om in dit hokje gestopt te worden. Het is niet normaal om de hele tijd aan de zonnig kant van de weg te lopen. Niemand kan mij wijsmaken dat zo’n perfect geordende superleventje de status quo is. Als we opener zijn naar elkaar over onze struggles kunnen we misschien samenwerken richting een oplossing. #minirant #toldyou #bluemonday

https://www.instagram.com/p/BnQ0fsUnWQE/?taken-by=zowiezep

Zelf heb ik zo met mijn eigen demonen gestreden. Dat klinkt heel duister als ik het zo zeg, maar ik ben bereid om toe te geven dat ik mijn eigen gevechten heb gehad met randje-depressie, ongezonde angsten, rare fobieën en andere neurotische ditjes en datjes. Momenteel gaat het goed met me, no worries, maar dit neemt niet weg dat ik nog steeds aanmodder op een ander niveau.

Ik ben niet open in de hoop op medelijden. Je hoeft me ook niet op een gouden voetstukje te plaatsen of met fluwelen handschoentjes aan te pakken. Mijn openheid is bedoeld om moeilijke dingen bespreekbaar te maken. Bovendien vind ik het belangrijk om te kunnen levelen met iemand die een moeilijke tijd doormaakt of met zichzelf in de knoop zit.

Ik weet namelijk zeker dat ik niet alleen ben. Overal zie ik mensen die zichzelf life coach noemen (jaja ik weet het, iets met een pot en een zwarte ketel 😅), motiverende quotes, zelfhulpboeken, inspirerende sprekers en zelfs Will Smith die levenslessen aan me verkondigd. Langs alle kanten krijgen we tips om gelukkiger te worden en succesvoller te zijn.

Hoe kan het dan depressie de meest voorkomende stoornis is in Nederland? (Trimbos)

Steeds meer jongeren hebben ook te maken met stress en burn-out klachten – volgens recente cijfers rond de 75%. Meer dan een miljoen mensen in Nederland slikken antidepressiva en ander middelen (NRC). Meer dan een half miljoen mensen kampen met een sociale fobie of een angststoornis. En ondertussen doen we alsof alles prima gaat met onze bubbly leventjes, terwijl we met lekke banden van dag naar dag rijden #DUNDUNDUN. Melodramatic me again.

Er bestaat een collectief onvermogen om met moeilijk situaties te dealen. Aan de andere kant laten verontrustende cijfers zien dat er een groeiende behoefte is aan hulp. Ik snap dat je liever op een opbeurende boodschap zit te wachten van iemand die zichzelf ‘coach’ noemt. Het punt is dat ik hier niet ben om jou met een sociaal wenselijke boodschap en een kluitje het riet in te sturen. Ik ben hier g*dverdomme om taboes te doorbreken en jou door de modder te laten kruipen.

Op een constructieve manier welteverstaan.

De maatschap-mij?

Daar lig je dan. Eindelijk in bed na een lange dag. Grote kans dat het een typische werkdag is geweest met de nodige stress, die uitmondde in extragratis OV stress om nog maar niet te spreken over de talloze overbodige e-mailtjes, meetings, slechte snacks als pleister op de gapende wond die het dagelijks leven heet, gevolgd door nog meer stress totdat Netflix je vraagt of het niet eens tijd wordt om te gaan slapen. En daar lig je dan om 1.23 uur smachtend te staren naar Anna Nooshin die op een roze flamingo ronddobbert. Het roze van de flamingo doet pijn aan je ogen. De perfectie doet pijn aan je ogen. Genoeg gehad voor vandaag. Tijd om de wekker te zetten voor morgen.

Nog 6 uur en 7 minuten slaap te gaan. Het wordt weer een lange dag morgen.

Is dit het leven dat je wilt leven? Is dit gezond? Ben je gelukkig?

“Nope, shoot me.” - jij

En hoe zit het met de mensen om je heen? Zitten die wek lekker in hun vel? En gaat het hun allemaal voor de wind? Hebben zij geen stress?

“Als ik op Instagram kijk, neig ik naar een ja.” – jij

Zou je je misschien een beetje beter voelen als ik zeg dat er substantieel bewijs bestaat dat niet alleen jij met deze problemen kampt?

Flamingo InstagramOok ik zit weleens perfect te wezen op een roze flamingo #AnnaBosshin

Als we onze biologische en fysiologische opbouw onder de loep nemen blijkt al vrij snel dat wij mensen niet gebouwd zijn op het leven in de 21e eeuw. We leven in een tijd die fundamenteel anders is dan de manier waarop wij mensen altijd geleefd hebben. Onze reactie op stress staat haaks op hoe wij in een vroeg evolutionair verleden met stressoren om gingen.

Al eerder sprak ik over onze mind die op verouderde software draait.

Dit is hoe Richard O’Conner PhD onze moderne respons op stress beschrijft in Undoing Perpetual Stress:

“We have to live with the fact that our nervous systems have not changed much for 160,000 years, since the first modern human appeared. We're not wired for the kinds of stress we face today. There is an essential conflict between what our bodies and brains were naturally designed for.”

De uitdagingen waar we tegenwoordig tegenaan lopen zijn totaal onvergelijkbaar met die van onze over-over-overgrootvader^999. Zij hoefden niet te dealen met betekenisloos werk, ‘perfecte Instagram feeds’, genetisch gemodificeerd eten, gebrek aan natuur, wielrenners die op de weg fietsen, moeilijke carrière keuzes, gebroken families bij ‘Het familiediner’, skeer zijn en stilstaan op de A16 op maandagochtend. Ons natuurlijke stressafweersysteem is voornamelijk handig om te vluchten voor grommende roofdieren met vlijmscherpe slagtanden, maar niet zozeer het omgaan met chronische stressoren.

Tegenwoordig kunnen we niet meer een grote stok pakken en erop los slaan tot ons probleem opgelost is. We kunnen ook niet meer wegrennen van onze problemen (misschien dat het je hooguit 6 maanden lukt in een harembroek met een North Face backpack op je rug) – maar dat is wel waar onze lichamen op gebouwd zijn.

Het gevolg: iedereen brandt uit. De stress op ons zenuwstelsel die voortkomt uit leven in onze overprikkelde wereld is teveel voor iedereen die er niet actief mee om leert gaan.

Polish man drunk vodka stockphotoAlcoholic-polish-vodka-kurwa-Stockphoto-nostrovia-man-kitchen.jpeg

Str(l)ess

Terwijl we sneller opbranden dan de entrecôte op de BBQ van je eigenwijze oom die altijd per se spiritus wilt gebruiken, worden we er langs alle kanten aan herinnerd hoe mooi de wereld wel niet is. “Waarom ben je niet net zo gelukkig en en succesvol als wij?” lijken de foto’s je te vragen. “Waarom lukt het jou niet om rebels een KFC bucket te eten op een wit bed met maatje 36? En dat ook nog eens zonder vetvlekken te maken?”

Het gevolg is een mismatch tussen hoe je je werkelijk voelt en hoe je denkt je te moeten voelen.

Nu zou je kunnen zeggen dat al ons geklaag over stress overdreven is. Toch denk ik dat veel mensen zich niet beseffen aan welke stressoren wij westerlingen onderhevig zijn. Ik voel me soms een beetje lullig als ik aan het klagen ben, terwijl we het zoveel beter hebben dan de rest van de wereld. Als ik kijk naar alle vrijheden en mogelijkheden die ik heb, dan voelen mijn problemen echt als first world problems.

Het voelt als zeuren om niets. Wij die hier over onze triviale problemen klagen terwijl de rest van de wereld écht in de shit zit. Dat gevoel heb ik ook. Lekker zannikken dat iemand geen nieuwe wc-rol heeft gepakt na het laatste velletje soldaat te hebben gemaakt, terwijl we in Beasts of no nation kindsoldaten zien die vechten in Sierra leone. Heel fraai.

Onze stress is echter het resultaat van een explosieve verandering van onze omgeving. De samenleving ontwikkelt zich op een snelheid die onze evolutie niet bij kan benen. Tel daar een onvermogen om met stress te dealen bij op en vanuit daar is het slechts een kwestie van wachten op de negatieve effecten: depressies, sociale fobiën en angststoornissen; verslaving aan drank en drugs (nee niet dat nummer van Lil’ Kleine); dysfunctionele relaties; vervelende lichamelijke kwaaltjes; en – in de meeste gevallen – betekenisloze lege levens.

Ik ben hier niet om de schuld in de schoenen van iemand te schuiven, maar dat taboe op onze gevoelens van last en ongemak komt ergens vandaan. Onze ouders en opvoeding, onderwijs, de media, populaire cultuur en ons wereldbeeld hebben hier allemaal aan bijgedragen. We zijn geconditioneerd om onze lastige gevoelens vooral te ontkennen, vermijden en bagatelliseren.

Vanuit dit oogpunt is het belangrijk om te beseffen dat onze stress voortkomt uit een wereld die extreem verandert is. Onze menselijke biologie en fysiologie is hier echter totaal niet op aangepast en we hebben niet geleerd hoe we ermee moeten dealen.

Het maakt dus geen zak uit dat de manier waarop de wereld verandert is in ons voordeel is, als het precies deze veranderingen zijn waar we onszelf niet op aan kunnen passen.

Hoe een avond zonder 21e eeuwse stress eruit ziet (Credits: Sofar Breda)

Mindful(n)essmore

Maar evengoed als dat ons brein een makkelijk doelwit is voor de verwoestende gevolgen van stress, heeft het ook de gave om de geleden schade snel te herstellen. Het enige wat we hoeven te doen is bewust keuzes te maken over de manier waarop we leven.

Dat er leven mogelijk is op Mars is leuk, maar misschien wel één van de meest bevrijdende berichten uit de 21e eeuwse wetenschap is dat ons brein zich kan vernieuwen. Nieuwe inzichten uit de neurowetenschap laten zien dat het brein continue verandert onder invloed van ervaring - wetenschappers noemen dit neuroplasticiteit.

Dit is geweldig omdat we letterlijk in staat zijn om de fysieke structuur van ons brein te veranderen met onze gedachten.

Of zoals Jeffrey Schwartz en Rebecca Gladding in You Are Not Your Brain schrijven:

“Helping individuals increase intentional and willful thought alters the brain’s physical wiring and pathways…”

Het idee dat je het brein van binnenuit kon veranderen leek tot een paar jaar terug nog een kinderlijke fantasie. We zijn er inmiddels achter dat je niet bent geprogrammeerd volgens een vooraf ingesteld breinprogramma. Jij hebt de kracht om je brein te herprogrammeren door te kiezen waar jij je aandacht op focust. Dit proces noemen ze self-directed neuroplasticity en het klinkt echt als het spul uit Black Mirror aflevering.

We krijgen allemaal te maken met rare stemmetjes in ons hoofd die ons allerlei negatieve dingen wijsmaken. Dit zijn constanten in de menselijk conditie. Dat zal altijd blijven. Met de juiste aanpak kan je er wel voor zorgen dat deze negatieve stemmetjes je niet afleiden van je lange termijn doelen en persoonlijke waarden.

In zijn boek You Are Not Your Brain gaat Jeffrey Schwartz dieper in op het concept van self-directed neuroplasticity om negatieve gedachten aan te pakken. Alles wat je nodig hebt komt in feite neer op de volgende stappen (ik weet dat jullie van hapklare lijstjes houden):

Mindfulnessp.s. en al helemaal als hapklare lijstjes esthetisch overzichtelijk worden gepresenteerd. 

Stap 1. Relabel in de praktijk:

Als je het gevoel krijg je je zorgen maakt, zeg je tegen jezelf "ik voel dat ik me zorgen maak"; als je het gevoel krijgt dat je angstig wordt, zeg je tegen jezelf "Ik voel me angstig"; als je het gevoel krijg dat je jaloers bent, zeg je tegen jezelf "Ik voel me nu jaloers op deze persoon." En ga zo maar door. Dat zijn échte labels. Label gevoelens zodat je weet van "oké, dit is hoe ik me op dit moment voel."

Stap 2. Reframe in de praktijk:

Je negeert dus niet dat er iets aan de hand is, maar je relabelt het gevoel dat er iets aan de hand is. "Is dit gewoon een gevoel of is er echt iets aan de hand?" Op die manier verwar je de realiteit niet met je interne gevoelens en spring je niet tot overhaaste conclusies als "ik voel alsof er iets aan de hand is, dus dan zal er wel iets aan de hand zijn." Er kan nog steeds iets aan de hand zijn, maar misschien is het niet dat wat je denkt dat er aan de hand is. Doe een beroep op je ratio als je voelt dat er iets is en blijf helder denken, relabel en reframe.

Je brein vertelt je heel veel dingen. Veel van die dingen zijn fout. En veel van die dingen ondermijnen je zelfvertrouwen. Gelukkig heeft je mind de kracht om deze onjuiste berichten te herkennen en de aandacht te verplaatsen in een andere richting.

Stap 3. Refocus in de praktijk:

Relabelen en reframen zorgen ervoor dat je duidelijk in kaart brengt wat je voelt en wat er aan de hand is. Door te refocussen vestig je je aandacht in het moment en bepaal je welke kan je op wilt gaan. Dit kan heel simpel zijn. Het enige wat je moet doen is... doen. Als je brein zegt "ik voel me zenuwachtig" of "ik voel me negatief" dan is de beste oplossing om je te richten op iets waar je wat aan hebt. Dit verlegt de focus van dat waar je je zorgen om maakt - en waar je je misschien helemaal geen zorgen om hoeft te maken - naar iets dat constructief is.

Stap 4. Revalue in de praktijk:

Als je alle stappen regelmatig doorloopt kom je in een patroon terecht van constante constructieve gedachten. Je denkt automatisch positiever omdat je de aandacht verlegt op de dingen die je vooruit helpen in plaats van onderuit halen. Kortom, je leert jezelf een positief feedback mechanisme aan waarmee je je brein herprogrammeert om op een continue meer adaptieve manier te denken.

Als je dit eenmaal door hebt besef je dat je niet de hele tijd hoeft te denken over al deze dingen. Denken is ook maar een gewoonte die je jezelf hebt aangeleerd.

Door deze stappen consequent toe te passen wordt positief denken uiteindelijk automatisch. Net zoals je door je leven heen jezelf aangeleerd om automatische negatieve gedachten te hebben.

Alles begint en eindigt in je mind. Jouw biologie is niet jouw voorbestemde lot. Mensen gebruiken veel te vaak het excuus 'ik ben wie ik ben' en vallen veel te snel terug op de acceptatie van de situatie zoals hij is. Ik vind dat je jouw biologie niet moet laten dicteren hoe jij jouw leven moet leiden. Vooral niet als het een leven is waarin je lijdt. De meest cruciale vaardigheid om te ontwikkelen is uitvinden hoe je wilt denken.

Perfectie is niet echt. Het bestaat alleen in je hoofd, op de plekken waar jij het wilt zien.


Brug zonsondergang vingers

"Je bent het gemiddelde van de 5 mensen met wie je het meeste omgaat"

Brug zonsondergang vingersEuhm, dat zijn er 4 Zowie Zep... Of bedoel je 1 x 1? Dan klopt het nog steeds niet... Oh je bedoelt 4 + (1 x 1)... zeg dat dan...

tl;dr ons succes en geluk wordt sterk beïnvloedt door onze  sociale omgeving. Het is daarom aan te raden om bewust te zijn van de mensen met wie jij het meeste omgaat. Je wilt voorkomen dat de mensen die jou niet waarderen, jouw succes en geluk ondermijnen. Iedereen heeft er baat bij om zichzelf te omringen met mensen die een positieve invloed hebben op jouw leven. Kijk naar mensen die je bewondert - mensen die al bereikt hebben wat je wilt bereiken. Ga je momenteel met deze mensen om? 

“Je bent het gemiddelde van de vijf mensen met wie je het meeste omgaat.” – Jim Rohn

Mensen smullen van dit soort titels. Het is een pakkende qupte die als onderliggende boodschap lijkt te hebben: stop rond te hangen met mislukkelingen.

Althans, zo wordt hij door veel mensen geïnterpreteerd.

Ik heb er gemengde gevoelens bij. Het is een uitgekauwd cliché. Net zoals ‘je passie volgen’, ‘uit je comfortzone stappen’ of ‘in je kracht gaan staan’. Allemaal logische klinkende adviezen die je de energie geven om volledig af te stormen op je doel als een konijn richting een wortel aan een touwtje (Van die managementtermen en self-help poeha vind ik overigens sowieso bahbah. Maar dat terzijde).

Want laten we eerlijk zijn: wie wil er niet omringd worden door succesvolle mensen?

Oké, het principe klinkt logisch. Alleen ik word zo moe van mensen die niet goed uitleggen wat ze precies met een stelling bedoelen. De schoen begint namelijk te wringen bij de interpretatie van deze stelling. Ik bedoel, ben je letterlijk het gemiddelde van de 5 mensen met wie je het meest omgaat of figuurlijk gesproken?

Voordat we belanden op het niveau van een gemiddelde Facebook discussie onderaan in de comment sectie – rock bottom ­dus – wil ik duidelijk afbakenen hoe ik deze uitspraak interpreteer. Persoonlijk ga ik mijn handen niet branden aan een letterlijke interpretatie. Vooral de onderliggende boodschap is interessant:

“Het is verstandig om selectief te zijn in de mensen met wie je intensief omgaat.”

Ik in conclaaf met een vriend over wie we kiezen voor onze vriendenclub

De mensen met wie we tijd doorbrengen beïnvloeden wie wij zijn. Ze bepalen de gesprekken die we hebben, met wie we omgaan en met welke informatie we in aanraking komen. We hebben de neiging om de overtuigingen, manieren van spreken en gevoelens over te nemen van de mensen waar we tijd mee spenderen.

De mensen in onze omgeving kunnen ons transformeren. Onze gedachten en acties worden gevormd door de personen om ons heen. De sociale groep waar we toe behoren bepaalt wat we denken, zeggen, doen en – over de jaren – ook wat we worden. Jouw gedrag is een reflectie van de mensen met wie je het meeste omgaat.

Toxiciteit

Iedereen bereikt in zijn leven een punt waarop het mogelijk is om de volledige regie over je eigen leven te voeren. Om je leven te leiden op de manier waarop je dat zelf wilt. Volledig autonoom op basis van eigen keuzes. Maar dat is vaak makkelijker gezegd dan gedaan. We worden namelijk omringd met mensen, vrienden, familieleden, collega’s, wielrenners en BOA’s waar we rekening mee dienen te houden.

En hoewel we veel mensen zelf kunnen kiezen, zijn er – jammer genoeg – nog meer toxische mensen die we niet kunnen kiezen. Waar er mensen zijn die ons afvuren, zullen er ook mensen zijn die ons afremmen. Dat is nou eenmaal hoe het werkt. Vandaar dat we de realiteit maar beter kunnen accepteren zoals het is en ermee leren omgaan. Tenzij je liever zit te mokken in een hoekje over hoe je het liever zou hebben gezien.

Het is een gegeven dat we te maken krijgen met negatieve mensen. En waar we geconfronteerd worden met negativiteit is er weinig ruimte voor positiviteit. Je kan niet tussen een zwerm emo’s gaan staan en verwachten dat je visie op het leven positiever wordt.


Mijn leven is zo MOOEEEEEEEilijk (foto credits)

Er zullen tijden zijn waarop je alles goed doet en dan nog steeds zal je in aanraking komt met mensen die je niet waarderen of naar beneden proberen te trekken. Er zullen altijd mensen blijven bestaan die je niet op waarde kunnen schatten. Dit zuigt donkeyballs. Ik weet het. Vooral omdat het je kans op falen aanzienlijk kan vergroten.

Je wilt voorkomen dat andere mensen je zelfvertrouwen willen ondermijnen, omdat jij het dreigt te maken. In de natuur is dit een bekend verschijnsel onder krabben in een emmer. Stop er een paar in een emmer waaruit sommigen makkelijk kunnen ontsnappen en je zal zien dat de andere krabben voorkomen dat er ook maar iemand ontsnapt. Nu is de hele groep verzekerd van een collectieve ondergang.


De krab mentaliteit: “Als ik het niet kan hebben, dan jij ook niet”

Aan joude taak om jouw sociale omgeving actief te construeren.

Meneer Krabs spongebobJe weet maar nooit wie er handjeswrijvend jouw teloorgang aan het plotten is… *DUN DUN DUN*

 “Hoe dan?” vraag je jezelf af. “Hoe creeër ik mijn eigen inner circle?”  Om te starten kunnen we onze huidige sociale omgeving in kaart brengen:

  • Wie zijn de 5 mensen in mijn inner circle?
  • Helpen ze me vooruit of houden ze met terug?
  • Is het mogelijk dat ik eigenschappen van ze overneem?
  • Zijn deze eigenschappen positief of negatief?

Neem even de tijd om deze vragen te beantwoorden. Doe een stap terug om duidelijk overzicht te krijgen van de mensen die voor je staan. De 5 mensen die nu voor je staan, voelen die als een reflectie van wie jij bent of zou willen zijn?

Als dit niet het geval is, wordt het tijd om bewust te worden van de situatie waarin we verkeren. Willen we deze mensen – die ons remmen in onze wensen en idealen – toelaten in ons leven?

En waarom verkeren deze mensen überhaupt is ons leven? Is jouw inner circle ontstaan uit toeval, fysieke nabijheid of puur omdat het altijd al zo geweest is?

Je doet er verstandig aan om de mensen te filteren die fundamenteel haaks staan op wat jij belangrijk vindt in jóuw leven. Het leven is te kort om bewust te kiezen voor mensen die iets anders uit het leven willen halen. Jouw eigen dromen mogen nooit ten koste gaan van wat anderen belangrijk vinden.

Zodra we onszelf respecteren, vertrouwen hebben in ons eigen kunnen, en onze eigen (mentale) gezondheid serieus nemen, wordt het eenvoudiger om ons te distantiëren van toxische elementen in ons leven. Waarom zou je de meningen en realiteit van anderen die in schril contrast staan met hoe jij de wereld ziet vrijwillig toelaten in jouw leven? Is het niet logischer om je te omringen met mensen die je bewondert?

Vrienden zonsondergang brug Zowie Zep Vind mensen die je bewondert op de manier waarop wij deze Huawei Y7 bewonderen

Creëer je eigen pappenheimers

In ‘Good to Great’ deelt James Collins een aantal wijze woorden met betrekking tot lifestyle design:

“First Who, Then What: Get the right people on the train, then figure out where to go. Find the right people and try them out in different seats on the train.”

In dit specifieke geval refereert hij aan het samenstellen van teams in bedrijven, maar dit advies gaat eigenlijk overal op. Ongeacht op welke speelveld van het leven je je bevindt, heb je er ongelofelijk veel baat bij om jezelf te omringen met mensen die een positieve invloed hebben op jouw leven.

Nu we de criteria op hebben gesteld waar de spelers in ons dream team aan moeten voldoen, wordt het tijd voor de laatste stap: het scouten van de sterspelers. Dit is nog geen makkelijke taak aangezien dit letterlijk voor iedereen anders is. Het is onmogelijk om jou als lezer een hapklare strategie aan te bieden.

Een “hoe-construeer-ik-de-ideale-sociale-omgeving-voor-dummy’s-gids” ga je hier niet vinden.

Je bent niet de Margriet aan het lezen.

Wat jij nodig hebt, hangt af van wat jij wilt. Dit klinkt flauw he? In werkelijkheid is dit advies minder zweverig dan het klinkt. Ik heb helaas geen glazen bol gekregen bij mijn masterbul Psychologie, dus ik kan niet in de toekomst kijken. Daarvoor moet je bij Jomanda wezen.

Er zijn geen shortcuts of quick fixes om erachter te komen met welke personen je jezelf moet omringen. Dit hangt puur af van wat jouw doelen en wensen zijn. Het is aan jou om dit uit te zoeken. Ik ga je geen mentale magnetronmaaltijden serveren. Ik verwacht dat je zelf ook een duit in het zakje doet wat betreft je persoonlijk ontwikkeling. Ik ga je niet aan je handje vasthouden.

Waarschijnlijk ken je wel een paar mensen waarbij alleen hun aanwezigheid een positieve impact heeft op jouw persoonlijke ontwikkeling. Op het moment dat zij de kamer binnenstappen beginnen jouw creative juices te stromen. Hun aanwezigheid injecteert je met een dosis inspiratie waar je griezelig van wordt.

Persoonlijk houd ik ervan om in contact te komen met mensen die al bereikt hebben wat jij wilt bereiken.

Dit kan een superster zijn als Elon Musk, een interessante collega of iemand die je online bewondert (zoals ik maar dan iemand die net iets minder aanmoddert 💩). De mensen met wie we in aanraking komen kunnen onze persoonlijk groei accelereren of ruïneren.

De belangrijkste vraag is: Ga ik momenteel met dit soort mensen om?

Je bent een reflectie van de mensen met wie je het meeste omgaat. Het belangrijkste gereedschap in het bereiken van een beter leven zijn de mensen om ons heen. Het is onmogelijk om alleen met negatieve mensen om te gaan en zelf positief te blijven.

Als je dromen te groot worden voor de omgeving waar je je nu bevindt, is het misschien tijd om uit die omgeving te stappen en je dromen werkelijkheid te zien worden. Ik begin nu wel heel preachy preachy te klinken. Laten we het afronden.

Duif op brug in zonIk bewonder duiven omdat ze de enige zijn die tijdens een potje schaken alle stenen omgooien, op de tafel kakken en vervolgens triomfantelijk rond kunnen lopen alsof ze gewonnen hebben (credits grap: een 9gag meme die ik ongeveer 5 jaar geleden zag)

Bovendien hebben ze een bijzonder verfijnd gevoel voor stijl.

Because you know what the Americans say: "Birds of a Feather Flock Together, but remember there is no such thing as bad weather."

"Only bad clothes."

Think about that. 


Over wanderlustige backpackers, "waarom arme mensen gelukkiger zijn" en autonomie

tl;dr: In mijn omgeving hoor ik veel backpackers zeggen dat "mensen in arme landen zoveel gelukkiger zijn". Ze denken aan de ratrace thuis en kijken met bewondering naar de eenvoudige levens van de locals op reis. In onze individualistische samenleving is iedereen bezig om zijn eigen succes en geluk te maximaliseren. Het voordeel is dat er oneindige mogelijkheden lijken te zijn voor iedereen die bereid is om het werk erin te stoppen dat nodig is. Tegelijkertijd is deze gedachte ook zeer beangstigend. Wie is er verantwoordelijk als jou dit allemaal niet lukt? Juist, alleen jijzelf. Deze prestatiedruk brengt een baseline niveau van angst met zich mee. Mensen zijn bang om te falen omdat ze niet aan de verwachtingen van de sociale norm kunnen voldoen. Wat doen wij hier in het westen verkeerd? Maar ook: wat doen we wel goed en wat kan beter? 

Als er nu iets booming is dan is het wel backpacken in Azië. Westerlingen dalen met hun North Face rugzakken, frutjes en harembroeken massaal af naar het oosten om cultuur te snuiven. Vanaf het moment dat de rolkoffer in wordt geruild voor een backpack zijn ze geen toerist meer maar een backpacker.  Eenmaal aangekomen op hun bestemming gaat er een wereld voor ze open.

Wat deze backpackers verspreid over mijn Instagram tijdlijn als snel opmerken is het volgende:

“Het is echt opvallend dat de mensen in deze arme landen zoveel gelukkiger zijn.” - wanderlustige backpacker

Oud vrouwtje Azië backpacken wanderlustIedere rimpel staat symbool voor 1 jaar geluk

Daarna volgt er een op idealistische leest geschoeid commentaar op ons kapitalistische systeem – een soort verkapte ode aan het minimalisme (want dat is nu ook hip enzo, zo'n echoënde witte kamer met een matras op pallets in het midden en lege fles Jack Daniels met een kaars erin als nachtlampje). De conclusie die daaruit volgt komt meestal neer op een less is more filosofie. Een oproep aan iedereen om te minderen.

“Kom op mensen, we zouden zoveel gelukkiger kunnen zijn als we genoegen namen met minder.” - wanderlustige backpacker

Niet vergeten een Monstera plant te kopen bij Loods 5 

Op deze verre reizen zien we namelijk niemand die zich bekommert om meer Instagram followers. Ze zijn ook niet bezig met een strategische imago-oppoetsende en jaloezie-inducerende promotiecampagne van zichzelf, waarvan jij als buitenstaander het equivalent van mentale spetterpoep krijgt. Wat de mensen uit deze collectivistische culturen vooral doen is minder met zichzelf bezig zijn en meer met de mensen om zich heen. Mensen in landen als Azië zijn meer gefocust op tijd doorbrengen met familie en vrienden. Ook al hebben ze zelf niets, ze zullen je altijd eten of drinken aanbieden.

En juist in deze belangeloze gebaren ligt een eigenschap verborgen die in onze maatschappij bedolven is geraakt onder 30 kuub personal branding: aandacht voor de medemens. Het concept vrijgevigheid en het concept kapitalistische zijn moeilijk verenigbaar. Als we iets van onszelf aan een ander geven, zonder iets ervoor terug te hoeven, dan leveren we namelijk een deel van ons eigen succes in, wat ervoor zorgt dat we het risico lopen achter te raken op anderen.

Dit zit verankerd in onze mindset. En ik zal je uitleggen waarom dit walgelijk en geweldig tegelijkertijd is.

Started from the bottom

Wij hyperindividualistische westerlingen – die onszelf wekelijks van weekend naar weekend slepen om te eindigen met vijf cijfers op onze bankrekening  – kijken naar dit gedrag met onze kin op onze knieën. In ons wilde westen worden we dagelijks geconfronteerd met een koude en haastige samenleving. De connectie die wij bij de locals op reis voelen, kennen wij thuis niet. Onze individualistische waarden zijn meer gericht op onze sociale status en bezittingen. Menselijke relaties zijn hier ondergeschikt aan. Alles draait om voorop raken in de ratrace door over de ruggen van anderen naar boven te klimmen.


Dun dun dun dun. Mijn melo-dramatische ik nam weer eventjes de overhand

Terwijl wij vrijwillige psychologische hara-kiri plegen om onze carrière en financiële positie verder te consolideren, kijken we met bewondering naar de simpliciteit en warmte waar deze mensen in leven. Hier lijken ze helemaal niet bezig te zijn met “ik”, “wat kan ik doen voor mezelf” of “waarom krijg ik op deze foto minder dan 100 likes”. Pas als we op reis zijn komen we erachter hoe nep en plastische we daadwerkelijk bezig zijn. Pas op het moment dat we in aanraking komen met armoede lijken we over het zelfbewustzijn te beschikken over hoe oppervlakkig we wel niet bezig zijn #rant #premradhakishun

En begrijp me niet verkeerd. Dit is wat ons als westen zo welvarend heeft gemaakt. Onze meritocratische samenleving heeft het mogelijk gemaakt om enorme sprongen te maken op de sociale ladder. Meritowatte? Mijn goede vriend Surfoloog - zelf ook geen onverdienstelijk schrijver - las mijn artikel en vond dat ik nogal aan het rondstrooien was met woorden die niemand begrijpt. Volgens hem zat ik weer "esoterisch te raaskallen". Vandaar dat de moeite zal nemen om bepaalde begrippen in begrijpelijke taal uit te leggen, bijvoorbeeld wat zo'n meritocratische samenleving precies inhoudt:

Meritocratische definitie
Met andere woorden: het is niet meer net zoals vroeger, dat wanneer je een boerenzoon was, je verdoemt was om tot aan je pensioen aan vochtige uiers te trekken op houten kruk met splinters. Eens een boer altijd een boer. Stress over je sociaal-economische positie in de maatschappij had je niet echt. Die stond namelijk vast. Het enige wat je er zelf aan had kunnen doen was in een andere familie geboren worden. Niets dus.


Started from the bottom, now we’re… still at the Bottom Drake.

Ons huidige maatschappijmodel maakt het in theorie mogelijk dat de sociaal-economische positie van elk individu gebaseerd is op het werk dat hij erin stopt. Je hoeft je lot niet meer klakkeloos te accepteren. Bij jouw geboorte krijg je een meritocratische akte die je opzadelt met de totale autonomie over je gehele wakende leven. Met andere woorden: je krijgt wat je erin stop.

Drake be like started from the bottom memeAls jij een wereldberoemde Canadese rapper wilt worden die eruit ziet als een Dominicaanse oom genaamd José op een zwembadfeestje, dan is dat volgens meritocratische standaarden mogelijk.

Autonomie

Autonomie is een mooi woord. We houden van autonomie. Als het voor ons stond, zouden we het inpakken met een rood strikje eromheen. Hoe meer keuzes we hebben, hoe fijner we het vinden.

Maar er zit ook een keerzijde aan de medaille. Zolang we succesvol zijn is er namelijk geen vuiltje aan de lucht. Echter, op het moment dat we falen of niet meer succesvol zijn is de meritocratische samenleving minder vergevingsgezind. De verantwoordelijkheid van je succes dragen impliceert namelijk ook dat je de verantwoordelijkheid over je falen moet dragen.

Uiteindelijk impliceert een grotere kans op succes ook een grotere kans om keihard op je bek te gaan.

Het is de prijs die we moeten betalen voor een grotere sociale mobiliteit. De open manier waarop onze samenleving is ingedeeld, maakt het mogelijk om te stijgen of dalen op de maatschappelijk ladder. Zo’n gestratificeerde samenleving is leuk, totdat je struikelt en keihard van je toplaagje rechtstreeks naar de bodem stuitert. Deze gedachte vinden wij mensen helemaal niks. Uit angst dat een dergelijke hypothetische situatie werkelijkheid wordt, dragen mensen als resultaat standaard een baseline niveau van twijfel met zich mee. M.a.w. we zijn altijd bang.

Meer mogelijkheden en keuzes kan dus ook demotiverend werken. Keuze verlamt mensen.

Mensen zijn bang dat ze het reilen en zeilen van de onstuimige samenleving niet bij kunnen benen. Ze zijn bang dat ze niet goed genoeg zijn of er niet toe doen. Ze zijn bang dat ze niet genoeg verdienen. Ze zijn bang dat de buurman binnenkort een mooiere auto gaat halen. Ze zijn bang om niet genoeg definitie op hun buik te hebben voor deze zomer. Ze zijn bang dat andere mensen gelukkiger zijn dan zij. Mensen zijn vaker bang dan goed voor ze is.

Simpelweg tevreden zijn met wat je hebt is niet genoeg meer tegenwoordig. Gelukkig zijn is niet meer voldoende.

Geert Wilders jij“Wat willen we? MEER, MEER, MEER! En wanneer willen we het? NU, NU, NU!” – JIJ

Het wordt tijd om uit onze hedonic treadmill te stappen, waarin we voortdurende streven naar een perfecter leven, om er na een halve marathon achter te komen dat we op identiek hetzelfde punt zijn beland. Al die successen zijn leuk, zonder meer, maar het is dweilen met de kraan open. Wij mensen hebben de neiging om altijd weer terug te keren naar een stabiel niveau van geluk, ongeacht enorme positieve of negatieve veranderingen in ons leven.

In een loopwiel kan je ook rennen tot je een ons weegt, maar je zult nooit een stap verder komen dan het exacte punt waar je gestart bent.

succes is een keuzeSucces is een keuze; wat wil jij later worden?

Geluk is niet genoeg

Er hangt altijd iets bewonderenswaardigs heen om mensen die tevreden kunnen zijn met wat ze hebben. De oude vrouwtjes en vrolijke kindjes in Azië die plezier kunnen halen uit hun simpele dagelijkse bezigheden. Hier, aan de andere kant van de evenaar wordt het steeds moeilijker en moeilijker om rust te vinden. Dagelijks worden we gebombardeerd met de successen van anderen. Het maakt niet uit hoe groot of klein ze zijn, overal hangen we triomfantelijk een slinger omheen.

Meer is niet altijd beter. We kunnen elkaar stelselmatig blijven herinneren aan hoe geweldig en speciaal we zijn, maar wat schieten we daarmee op? Dat je dingen kunt verbeteren aan je leven, wil niet zeggen dat je dingen moet verbeteren.

Als ik mijn eigen wensen analyseer en mijn ENORME dromen probeer te visualiseren in een gestructureerd stappenplan gebeurt er meestal het volgende: niets. Ik kom op de proppen met een sexy en indrukwekkende lijst vol met voornamelijk arbitraire lang termijn doelen, zoals een goedlopend bedrijf voor mijn 40e of ‘A river flows in you’ van Yiruma foutloos leren spelen of een killer body krijgen, en uiteindelijk verdwijnen ze op de D schijf van mijn mentale computer. Om nooit meer terug gevonden te worden.

Het is grappig dat we onszelf doelen blijven stellen. Alsof het een soort veredelde hobby is om onszelf lekker bezig te houden en het er met anderen over te kunnen hebben. Misschien is het voor ons wel een manier om niet actief bezig te hoeven zijn met onze echte problemen? Misschien vinden we het heerlijk om door anderen geprezen worden? Of misschien weten we niet hoe we ons leven anders in moeten vullen.

Dit is geen betoog tegen verbetering. Dat is niet waar de schoen wringt. Ik bewonder mensen die de eigen regie voeren over hun wensen en idealen. Het gaat mij vooral om de waarom die jouw drang om te verbeteren drijft. Wat zorgt voor jouw obsessieve zucht naar een beter, sexyer, rijker, mooier en sneller leven? Waarom streef je deze idealen na?

Als je eerlijk naar jezelf kijkt, reflecteer dan een moment op je eigen gedrag en stel jezelf daarna de volgende vraag:

“Los van mijn ego, onbewuste narcistische neigingen die ik niet wil erkennen, of een drang naar validatie, wat drijft mij in de verbeteringen die ik doorvoer?” - de vraag die jij aan jezelf moet stellen 

We hebben meer nodig dan een onophoudelijke focus op onszelf om gelukkig te worden. Het heeft geen zin om voortdurend ondergedompeld te zijn in ons eigen leven en onze eigen problemen. Tenzij je geïnteresseerd bent in de grote 'me, myself & I'-marathon.

Ironisch genoeg kunnen we alleen een structurele drive ontwikkelen door op zoek te gaan naar iets anders. Iets dat groter is dan onszelf.


Aanmodderen Zowie Zep

Iedereen moddert maar wat aan

tl;dr: vroeger leek je altijd te denken dat er een moment komt waarop je écht volwassen bent en zegt: ‘nu ben ik ouder en snap ik eindelijk hoe de wereld in elkaar zit’. Naarmate je ouder wordt lijkt de wereld steeds meer een rotzooitje te worden. Langzaamaan bekruipt je het besef dat iedereen maar wat doet. Letterlijk niemand heet een flauw benul van wat ze aan het doen zijn. Of dat nou in relaties, op je werk of met levensovertuigingen is. Iedereen moddert en rotzooit maar wat aan. Mensen doen maar een dotje. Dit artikel vormde een keerpunt in mijn leven. Het was de onbewust geboort van een nieuw tijdperk: dat van Zowie Zep de aanmodderexpert. 

Mijn Britse Korthaar, Wizzy, is momenteel krols. Minimaal tien keer per half uur galmt er een naar katerpiemel verlangende klaagzang door het huis. Terwijl ik aan het schrijven ben penetreren de onophoudelijke wanhoopsklanken mijn trommelvliezen. ‘Mi-auw, mi-auw, mi-auw, mi-auuwww.’ Ja nu weten we het wel, tu-auw mi gato. Het kleine bolletje pluis werkt als sinds 7 uur ’s ochtends op mijn zenuwen als iemand die een stuk kaas zo ver uitholt dat je ermee door de Amsterdamse grachten kunt varen. Het zet me aan het denken. Als een krolse kat deze frustraties al in me losmaakt, hoe moet dat dan als ik nachtenlang wakker gehouden wordt door een baby.

Een foto van toen ze nog niet krols was, als reminder aan mezelf om haar nu niet per direct naar het asiel te sturen

Toen mijn moeder 26 was, werd ik geboren. Als Zowie Zep van den Goorbergh zag ik met 3843 gram het levenslicht. Destijds woonde ze samen met mijn vader in een koophuis vlakbij het station van Breda. Mijn ouders hadden een hypotheek, een Fiat Panda, en allebei vaste banen. Op mijn leeftijd stonden ze aan het begin van een uitgestippeld verhaal. Beetje bij beetje werkten ze toe naar het klassieke ideaal van huisje-boompje-beestje. En daar zit ik dan: in mijn onderbroek met een krolse kat naast me GTA te spelen.

Bij de gedachte aan een klassiek volwassen leven zoals mijn ouders dat leiden, bekruipt me een onbestemd gevoel. Als kinderen of een koopwoning mijn gedachte passeren, steigeren mijn nekharen. Ik heb geen auto, geen hypotheek en ik ben niet getrouwd. Niets wijst erop dat ik ook maar aan de vooravond van het ‘grote mensen leven’ sta. Ik ben tevreden met mijn afgetrapte herenfiets, heb genoeg aan mijn sociale huurwoning nabij het centrum, en wil mijn vriendin voorlopig nog als ‘huisgenoot’ aan anderen kunnen introduceren. Voorlopig ben ik nog niet klaar voor het volwassen leven en ik ben daar volledig oké mee.

In de ogen van mijn ouders modder ik maar wat aan. Volgens maatschappelijke maatstaven modder ik waarschijnlijk ook maar wat aan. Als hoogopgeleide moet je voldoen aan een bepaald beeld dat de samenleving heeft geschetst. Er heerst een norm die zegt welke kansen er voor je liggen en hoe je deze kansen moet benutten. En als je niet aan deze norm voldoet, dan modder je blijkbaar maar wat aan. Maar wie of wat is die norm? En waarom mogen zij bepalen dat je maar wat aanmoddert?

Laat me lekker

Normaal?

"Weet je wanneer ik het aller trotst ben geweest op jou jongen? De dag dat je vertelde dat je ging starten als vuilnisman." zei mijn opa een keer tegen me. Toen ik na mijn afstuderen geen baan kon vinden, besloot ik niet bij de pakken neer te gaan zitten. Ik wilde mezelf nuttig te maken. Het maakte me niet echt uit hoe. Dus ik startte bij de afvalservice - als vuilnisman. Of het normaal was? Grote kans van niet. Maar na vier jaar in de collegebanken te hebben gezeten, wilde ik mijn bijdrage leveren aan de samenleving.

Onlangs zat ik weer in hetzelfde schuitje. Nu met twee jaar werkervaring op zak was ik op zoek naar een nieuwe baan. In een gesprek met mijn opa vertelde ik erachter te willen komen wat ik uit mijn carrière wilde halen. Ik zei dat ik mezelf wilde verdiepen in zoveel mogelijk dingen voordat ik een definitieve keuze kon maken. "Je moet gewoon alles aanpakken wat je aangereikt krijgt," zei mijn opa, toen hij hoorde van mijn sollicitaties. "Al start je weer bij de vuilnis, alles is goed." vervolgde hij. Ik keek mijn opa enigszins bedenkelijk aan. "Jaha," zei mijn opa, "je kan wel allemaal nootjes op de zang hebben, maar er moet wel brood op de plank komen."

"Maar, ik ga toch niet weer achter de vuilniswagen staan opa. Het is niet dat ik me er te goed voor voel, maar... mag ik niet iets veeleisender zijn met mijn diploma en ervaring?"

Er is niet zo gek veel veranderd

Ik neem mijn opa serieus. Het is zonde om niet van zijn fouten te leren. Zelf op je bek gaan is de beste leerschool, maar het lijkt mij efficiënter om te leren van de fouten van een ander. Toch zitten grenzen aan de wijsheden die ik ter harte neem. Hoewel ik veel van mijn opa wil leren, kan ik niet voorkomen dat als hij een half uur oreert over hoe hij zijn eerste baan als werkknecht verkreeg bij zijn ouweheer in dienst, ik af en toe een beetje afdwaal. Heel leuk en aardig dat advies, maar we leven inmiddels in een nieuw millennium. Ik kan niet bij een bouwbedrijf beginnen om stenen schoon te bikken en vanuit daar uit te groeien tot een gedragspsycholoog binnen een maatschappelijke instantie. Wat 50 jaar geleden normaal was, is inmiddels antiek. Een nieuwe tijd vraagt om een nieuwe aanpak.

Het gele verjaardagscadeautje om mee naar school te gaan, van mijn opa die de watersnoodramp nog meemaakte (Bestweter is overigens mijn oude pseudoniem)

Werken bij de afvalservice heeft me een hoop geleerd. Ondanks dat zou ik het niet voor een tweede keer doen. Vooral oudere mensen in mijn omgeving hadden respect voor de keuze die ik gemaakt had. "Ik vind het heel moedig van je." zei een man toen ik zijn kliko overhandigde. "Mensen zoals jij die met een Universitaire opleiding achter de wagen staan zijn zeldzaam. Jij hebt de wil om te werken. Als ik mijn bedrijf nog had gehad, was je meteen aangenomen." Mooie woorden zoals die van de meneer in kwestie sleepten me door een dag heen. Helaas dachten de werkgevers waar ik op gesprek kwam er anders over.

Zo ging ik op gesprek sollicitatiegesprek bij een marketingbureau in Amsterdam. Ze zaten aan 't IJ en maakten evidence-based website designs.

"Wat doe je momenteel voor werk?"

"Ik werk als vuilnisman in Breda." antwoordde ik. De mondhoeken van de eigenaar schoven geleidelijk omhoog. Je zag dat hij moeite deed zijn grimas te onderdrukken.

"Als vuilnisman ja? Kan je niks beters vinden dan dat joh?" zei hij nonchalant.

"Of ik nou achter een vuilnisauto sta of spullen sta te verkopen in een winkel. Uiteindelijk komt het op hetzelfde neer. En daarbij, ik kom hier niet zomaar op gesprek."

Drie slokken koffie later was het gesprek over.

Vanaf dat moment ben ik kritischer gaan kijken naar het advies dat dierbaren mij geven. Mijn opa's ongevraagde en enigszins onsamenhangende advies is goed bedoeld, maar het is duidelijk dat hij in een andere tijd is opgegroeid en weinig weet van hoe het huidige arbeidsklimaat in elkaar steekt. Het gevolg is dat ik afdwaal zodra hij begint te oreren over hoe het vroeger ging. Het is hetzelfde als iemand je adviseert om je was te doen op een wasbord, omdat dat 40 jaar geleden beter ging dan met alleen de hand. Er zijn nu wasmachines, drogers, en Zwitsal. Je kleren hoeven niet meer naar zand, groene zeep en soda te meuren. En zo is het ook met mijn opa's advies. Ik stel het op prijs, maar het is gebaseerd op een behoorlijk gedateerd referentiekader.

En waar ik weiger om te luisteren naar de wijze woorden van mijn opa, loop ik wel klakkeloos in het gareel van maatschappelijke verwachtingen. Als de maatschappij oplegt hoe ik iets moet doen en wat ik moet willen, volg ik die norm zonder pardon op. In feite is de maatschappij en haar heersende opvatting je opa en zijn oratie, maar de maatschappij is gehuld in een cape van sociale druk.

Zelf ben je ook geen expert op dit vlak, maar je bent in ieder geval beter gekwalificeerd om te weten wat jij wilt dan de collectieve gedachte van een groep onbewuste mensen bij elkaar. Voor iedereen - die net als ik - niet zo goed weet hoe hij zijn of haar carrière verder in wil richten of de mensen die twijfels hebben of ze wel de juist richting ingaan, hoop ik meer inzicht te kunnen geven in hoe ze op dit punt beland zijn en hoe ze de druk van de ketel kunnen halen. Jij bent niet de enige die maar wat aanmoddert.

Jij in je modderpoel

Tijdens onze studie hebben we altijd het idee gehad constructief te werken aan onze toekomst. Ieder jaar werden we opgezwolgen door het binnenslepen van die felbegeerde studiepunten. Alles stond in het teken van afstuderen, en het liefste met zo hoog mogelijke cijfers. Onze baan was ‘student zijn’ en dit was een fulltime aangelegenheid. Als student ben je eigenlijk een soort medewerker in opdracht van je baas, de Universiteit of Hogeschool. De baas zegt precies welke stappen je moet volgen om te kunnen slagen en die stappen volg je als medewerker trouw op. Maar wie neemt deze rol van baas over als je met je masterbul op straat staat?

Wat in je studententijd als macro-beslissingen voelden, zoals ‘hoe kan ik mijn opleiding succesvol afronden?’, zijn in retrospect micro beslissingen. Het pad richting afstuderen voelde als toewerken naar de grande finale. En nu je er eindelijk bent, lijk je volledig terug bij af te zijn. Je stelt jezelf nu vragen als: ‘Is dit het nou?’, ‘Wie ben ik precies?’, en ‘Wat wil ik uit het leven halen?’. Het zachte gras van de Universiteit of Hogeschool waar onze studententeentjes in genesteld stonden, wordt met ons slagen in één klap onder onze voeten weggemaaid. Waar je eerst werkte richting een duidelijk doel is nu niets meer zeker. Je weet niet precies wat je wilt doen, je weet niet hoe je er moet komen, je hebt geen werkervaring, en eigenlijk ben je gewoon super schraal.

En daar sta je dan aan het begin van je nieuwe volwassen leven, super onzeker te zijn met je zuurverdiende bul op zak. Er is geen Universiteit of Hogeschool meer om ons handje vast te houden. Nu komt het op jezelf aan. En je hebt totaal geen idee wat je moet doen.

Keuzes en compromissen

Er zijn mensen, zoals ik, wiens toekomst momenteel één grote waas is. Zij weten niet echt wat ze met hun carrière aanmoeten. Gaan ze hun passie volgen? Of gaan ze voor een lange reis? En, waar zijn ze eigenlijk goed in? Ze zitten met meer vragen dan antwoorden en weten niet echt meer wie ze willen zijn en wat ze willen doen. Andere mensen zijn wel een duidelijk pad ingeslagen, maar weten in hun hart dat hun roeping ergens anders ligt. Tot voor kort behoorde ik ook tot deze groep. Er is niet vervelender dan een berg te beklimmen en er halverwege achter komen dat je op de top van een andere berg moet zijn.

Naast al deze aanmodderaars zijn er ook nog de happy few die helder hebben wat ze willen en voor hun gevoel de juiste richting op gaan. Het is enorm verleidelijk om de situatie van deze groep gelukkigen te romantiseren. "Hoe fijn zo het zijn als ik ook een duidelijk doel voor ogen heb?" denk je bij jezelf. Maar hoe weten zij zo zeker dat dat hun ideale pad is? Er zijn ongetwijfeld momenten waarop ook deze personen zichzelf afvragen of dit wel echt is wat ze willen.

Keuzes maken is altijd moeilijk omdat het gaat over compromissen sluiten. Als we op professioneel vlak succesvol willen zijn, moeten we investeren en tijd inleveren op familie en vrienden. Waar mensen het grote geld achterna gaan, missen ze vaak weer een stuk zingeving in hun werk. De groep die ervoor kiest om hun passie te volgen, moet iedere maand weer de eindjes aan elkaar knopen. En mensen die een gezonde werk-privé balans verkozen boven carrière maken, kampen weer met veroordelingen van anderen en voelen zich schuldig niet alles eruit te hebben gehaald wat erin zit.

Aan iedere beslissing zitten haken en ogen. Veel wensen die je hebt staan in direct conflict met elkaar. Het is onmogelijk om aan alle verwachtingen te voldoen die opgelegd worden vanuit de maatschappij, je directe omgeving, en ook jezelf. Je diepste zelf tot in de kern kennen is niet makkelijk en gaat zeker niet automatisch. Het kost moed om toe te geven dat je het niet weet. We vinden het eng om diep in ons binnenste kijken en op zoek te gaan naar onze meest pure wensen. Vooral omdat alles wat jij tot op heden als zekerheid hebt gezien op losse schroeven staat. Naïef ontkennen dat jij geen problemen hebt en alles weet lijkt misschien de beste optie. Jouw persoon zal overeind blijven. Maar op een instabiele fundering kan je niets bouwen.

Hoe jij op zoek zou moeten naar wat je écht wilt

Kijk naar jezelf

De verantwoordelijkheid voor de manier waarop we ons leven indelen, hoe we onze levensstijl kunnen bekostigen, hoe we iets bij kunnen dragen aan de wereld, en in welke vorm we gestalte geven aan onze eigen persoon, ligt niet bij mensen die jou niet zijn. Het is jouw verantwoordelijkheid. Teveel bezig zijn met het waarmaken van verwachtingen die andere je opleggen, leidt af van wie jij echt bent. Alleen jij kan voor jezelf bepalen wat je uit het leven wilt halen.

Als we ons gedrag baseren op de norm, laten we ons leven indirect dicteren door mensen die zelf ook maar wat aanmodderen. Niemand weet precies wat de juiste manier van aanpak is. Iedereen doet maar wat. We houden onszelf allemaal bezig in de hoop dat het niemand opvalt dat we maar wat doen. Ondertussen raken we opgebrand omdat we proberen te voldoen aan onrealistische verwachtingen die gebaseerd zijn op idealen die buiten onszelf liggen.

We zijn super goed geworden in het verkopen van onszelf. Terwijl we in feite allemaal maar wat aanmodderen, is iedereen te trots om dit toe te geven. Meer, groter en beter is wat iedereen na lijkt te streven. Iedereen heeft last van prestatiedruk, maar we blijven elkaar vertellen hoe goed we het wel niet doen en hoe perfect ons leven wel niet is. Wordt het niets eens tijd om eerlijk naar onszelf toe te zijn en naar elkaar?

Wij mensen zijn vrije wezens - we willen altijd iets anders, hoe perfect ons leven ook lijkt te zijn. Vooruitgang is in dat opzicht een relatieve illusie. Wat perfect of beter lijkt, wordt volledig bepaald door wat jij belangrijk vindt op een specifiek moment in je leven. Er is geen objectieve maat voor perfectie. Het gras bij de buren is zo groen als jij wilt dat het eruit ziet.

Streven naar meer is geen doel an sich om gelukkig te zijn. Dat is iets wat de maatschappij niet lijkt te willen begrijpen. Relaties stranden na een jaar omdat de liefde na de wittebroodsweken niet meer aanwezig is . Blind gaan oude geliefden op zoek naar een nieuwe rush. We streven naar een hoger salaris zodat we meer kunnen kopen, om vervolgens de lat nóg hoger kunnen leggen. Wat we niet beseffen is dat dat niet normaal is en het ook nooit zal zijn. Het is een vergankelijk waanbeeld, ingegeven door een illusoire norm, die ons puur bezig houdt zoals een hersendode zombie op weg naar vers menselijk vlees.


Sorry voor deze dramatische wending. Ik heb een predispositie om alles met een dramatisch dun dun dun muziekje in mijn hoofd te oversprenkelen

Acceptatie van je huidige situatie is de eerste stap in een gelukkiger leven. Je jonge jaren zijn de tijd bij uitstek om erachter te komen waar je écht gelukkig van wordt. Neem de tijd om op je eigen tempo uit te zoeken wat je écht wilt. Laat je niet opjagen door de prestaties van mensen in je omgeving. Hoewel je weinig over de problemen van leeftijdsgenoten hoort, wil dat niet zeggen dat zij hun leven op orde hebben. Iedereen moddert maar wat aan. En dat is volkomen oké. Het wordt tijd dat we van de modder gaan houden.

We zijn teveel bezig met streven naar wat we niet kunnen krijgen,

doen wat we zelf niet willen,

om indruk te maken op mensen die indruk op ons willen maken.

Focus op tevredenheid,

leef voor jezelf,

vergelijk jouw leven niet met dat van anderen,

leer van de modder te houden

binnenkort te zien als oogtest in uw lokale Hans Anders 


Cutest cat alive schnoepiepoepie

Ditjes & datjes

tl;dr: een leuk verhaaltje over carrièretijgers in een ratrace richting de 'limit' van de 'sky'. 

Denk jezelf het volgende in. Je zit op de basisschool en komt via je ouders voor de eerste keer in aanraking met ditjes & datjes. Het is liefde op het eerste gezicht. Vanaf moment één zijn jij en je ditjes & datjes onafscheidelijk. Nog nooit heeft iets je zo in zijn greep gehad. Waar jij gaat, gaan je ditjes & datjes met je mee. In de klas merkt de meester ook op dat je erg goed bent in ditjes & datjes maken. Tijdens de ouderavond vertelt hij je ouders hoeveel potentie hij in je ditjes & datjes ziet.

Iedere dag duik je na schooltijd dan ook meteen achter je ditjes & datjes. Als je moeder je roept om te eten luister je niet. Je bent er niet achter weg te slaan. “Als je nog langer met die ditjes & datjes bezig bent, worden je ogen straks vierkant,” waarschuwt je moeder. Jij denkt er het jouwe van. Het ditje & datje waar je nu mee bezig bent is ongeëvenaard. Dit kan niet wachten tot morgen. Op het ritmische geknor van je buik werk je verder aan dit meesterwerk.

Op 6 september is je verjaardag. Je wordt 12. Heel je familie is op komen dagen voor je grote mensen feestje. Iedereen zit in een prachtige cirkel met koffie en gebak op schoot, maar jij blijft liever boven zitten om aan je ditjes & datjes te werken. Je moeder is boos. "Iedereen is hier voor jou gekomen. Je tantes uit Amsterdam en Rotterdam. Ome Ad uit Kuttingen. En tante Nettie uit Poepershoek. " zegt ze je verontwaardigd.  Eerlijk gezegd kan het je zelf niet echt schelen. Ditjes & datjes zijn nu even belangrijker. Volgend jaar ben je weer jarig.

Op een dag komt er een lokale krant langs bij de naschoolse opvang om te berichten over jouw ditjes & datjes. Je komt lachend op de voorpagina te staan met je allermooiste ditje & datje onder je arm. De foto van jou en je ditje & datjes komt boven je bed te hangen. In kleermakerszit zit je op je bed. Verwonderd kijk je naar jouw ingelijste ditje & datjes aan de muur. De doffe inkt op het groffe papier zorgt ervoor dat je ditje & datjes niet helemaal uitkomen zoals je gewild zou hebben. Desondanks ben je trots. Alle mensen kunnen nu immers zien hoe goed jij ditjes & datjes maakt.

Jouw foto in de krant is een keerpunt. Vanaf dat moment komen er mensen uit alle windstreken naar je toe met de vraag of je ditjes & datjes voor ze wilt maken. In de buurt kom je bekend te staan als die jongen van die ditjes & datjes. Er zijn weinig dingen die je met meer liefde doet dan ditjes & datjes maken. ditjes & datjes zijn je passie. Het is waar je voor leeft.

Na je eindexamen zit je tegenover je mentor om je vervolgstudie te bespreken. Hij adviseert je om Business development te gaan studeren om later een eigen ditjes & datjes business te kunnen starten. Jij ziet dit wel zitten en gaat na de zomervakantie leren hoe je van je passie je werk kunt maken. Na 4 jaar zwoegen studeer je als beste van je lichting af en ga je aan de slag bij een grote Multinational. In een driedelig maatpak geef jij als junior consultant advies over hoe het bedrijf zijn ditjes & datjes beter in de markt kan zetten. Je moet nu netwerkborrels afstruinen en met allemaal volwassen mensen over werk praten. Je wilt immers dat iedereen in de gaten heeft dat jij de beste ditjes & datjes maker bent die ze ooit gezien hebben. Je hoopt dat al je collega’s opmerken dat je in sneltreinvaart op weg naar de top bent. Over vijf jaar zie jij jezelf als één van de beste ditjes & datjes vertegenwoordigers van Nederland.

Je grenzeloze ambitie wordt niet alleen opgemerkt door je collega. Ook de CEO van het bedrijf is onder de indruk van het tempo waarmee jij de carrièreladder beklimt. Op basis van veelbelovende KPI’s uit het Strategic Growth Opportunities Report ziet hij dat er ook buiten Nederland veel groeimogelijkheden liggen. Hij stelt jou aan als Global Business Consultant Asia om te kijken of mensen daar ook behoefte hebben aan ditjes & datjes en andere aanverwante zaken. Je maakt inmiddels werkweken van 70 uur. Daartegenover staat ook dit jaar weer een vette promotie. Weer een nul op jaarbasis erbij. Kassa.

Zowel in Singapore als in Amsterdam heb je nu een 7-serie met chauffeur tot je beschikking. Hij noemt je 'Heavvy Spektah' in gebrekkig engels, omdat hij je single-breasted maatpakken op die van Harvey Specter uit Suits vindt lijken. Je kijkt even naar de strakgespannen knoopjes van je overhemd en snapt zijn onbewuste woordspeling naar aanleiding van de fysieke flubberstaat waarin je verkeert. Je bent inderdaad wel wat aan de spekkig en zware kant. Maar ja, wat wil je met een roomservice die alleen maar kreeft in grasboter serveert. Bovendien zorgt je huishoudster ervoor dat alle gele en oranje winegums uit de zak worden gehaald en dat je altijd nieuwe badstof badslippers vers in ‘t plastic tot je beschikking hebt. Je initialen Z.Z. zijn er in gouden sierletters op geborduurd. Handig voor als je even vergeet hoe awesome je ook alweer bent.

Adviseren over ditjes & datjes legt je geen windeieren. De Singapore Business Awards roept je uit Businessman of the Year. De CEO blijft je nog stug Joey nog in plaats van Zowie noemen, maar je ontvangt wel uit eigen hand een met bladgoud ingelegd sigarenkistje geïmporteerd uit Colombia. Hij feliciteert je met het succesvol aanboren van de nieuwe groeimarkten in Singapore, Bangkok en Kuala Lumpur. Voordat hij op zakentrip gaat naar Latijns-Amerika nodigt hij je uit om bij hem thuis een keertje te dineren. Hij kan het niet laten om nog even op te scheppen hoe geweldig de Tarte Napoleon van zijn Russische vrouw is. Hij stelt voor om zometeen even langs zijn secretaresse te lopen om een afspraak daarvoor in te plannen. Misschien kunnen jullie dan ook nog even bespreken of het je interessant lijkt om ook in India voet aan de grond te krijgen. "Zoiets zou toch weergaloos zijn Joey?"

Wat nou als iemand je op dat moment vraagt of je leven betekenisvol is? Wat is dan je antwoord?